Usta sanatçı Haldun Dormen’in son röportajı gazetemizde yayımlandı: Sahne öksüz kaldı

[hepsigundem]

Sanata adanmış bir ömür… Tiyatro sahnesinde geçen sayısız perde açıp perde kapatan bir tiyatro oyunu üzere Haldun Dormen’in hayatı. Bugünün sayısız usta sanatkarını yetiştiren Haldun Dormen ile en son haziran ayında konutunda buluşmuş ve yeni projelerini konuşmuştuk. Konutunun duvarları makaleler, kitaplar, fotoğraflar, albümler, masklar, gazete küpürleri… Ve natürel kitaplar ile doluydu. Bir müze kurabilirsiniz, demiştim. Benden sonra çocuklarım karar verirler, diye cevaplamıştı.

CUMHURİYET’TE ÇIKAN RÖPORTAJDAN…

– Uzun bir yol sizin yolunuz, yolda devam edenler, duraklarda inenler, unutamadıklarınız, anılar, eski dostlar desem size, ne dersiniz?

H. DORMEN: Unutamadığım o kadar çok insan var ki maalesef. Kaybettiklerimiz. Bu vefatlar beni mahvediyor. Anılar çok fazla, hatırlamak artık çabucak güç. Mesela belgeselini çekiyorlar Adile Naşit’in. O kadar çok iş yaptık ki. Adile Naşit’i tanımak lazımdı. Çok esprili bir bayandı. Çok uygun vakit geçirdik. Çok eğlendik. Çok hoş şeyler yaptık. İşine karşı çok disiplinliydi. Tiyatro çok önemli bir iştir, sıkıntısı. Daha sonra televizyoncu oldu bildiğiniz üzere. Türkiye tanıdı onu sonra. Vallahi binlerce insan. Kimilerini hatırlayamıyorum bile. Fotoğraf gösteriyorlar bana tekrar de hatırlamıyorum. Hâlâ beni dost olarak arayanlar var. Erol mesela. Erol Evgin ile bizim aramız çok yeterlidir, İzzet Günay’la da…

HALDUN DORMEN KİMDİR?

Haldun Dormen 5 Nisan 1928 tarihinde Mersin’de dünyaya geldi. Sahneye birinci kez Galatasaray Lisesi’nde ortaokul öğrencisi iken Demirbank isimli oyununda “Yirmibeş Kuruş” rolüyle çıktı. Lise tahsilini Robert Kolej’de tamamladı. Tiyatro eğitimini ABD’de Yale Üniversitesi’nde aldı. Yüksek lisans derecesiyle mezun oldu. İki yıl müddetle ABD’de çeşitli tiyatrolarda oyunculuk ve direktörlük yaptı. Hollywood’da Pasadena Playhouse’da 4 oyunda oynadı. İstanbul’a döndüğünde evvel Muhsin Ertuğrul idaresindeki Küçük Sahne’ye girdi ve Cinayet Var başlıklı oyundaki dedektif rolüyle birinci kere Türk seyircisi karşısına çıktı. O sıralarda Beyoğlu Parmakkapı Sokak’ta genç amatörlerle birlikte 60 kişilik bir cep tiyatrosu kurdu.

22 Ağustos 1955 gecesi Süreyya Sineması’nda Dormen Tiyatrosu’nun birinci oyununu sergiledi. 1957 Eylül’de Küçük Sahne’nin kendisine teklif edilmesiyle oyunlarını sergilemeye orada devam etti. 1957’de Papaz Kaçtı güldürüsü ile Dormen Tiyatrosu’nu kurdu. Erol Günaydın, Altan Erbulak, Metin Serezli, Nisa Serezli, Erol Keskin, İzzet Günay, Yılmaz Köksal, Ayfer Feray üzere onlarca sanatçı yetiştirdi. Topluluk en parlak devrini 1957-1972 yılları ortasında yaşadı. 1961’de Türkiye’deki batılı stilde birinci müzikal olan Sokak Kızı İrma’yı sahneledi. Gülriz Sururi, buradaki Sokak Kızı İrma rolüyle Türkiye’ye ismini duyurdu. Dormen Tiyatrosu 1962’de Beyoğlu’ndaki tarihi Ses Tiyatrosu’na geçti, 10 yıl mühletle faaliyetini orada sürdürdü. Bozuk Sistem ve Hoş Bir Gün İçin başlıklı iki sinema sineması yönetti. 1987’de Müjdat Gezen’in yapımcılığını yapıp başrolünde oynadığı Felekten Bir Gün isimli görüntü sinemasını de yönetti.

1972’de borçları nedeniyle tiyatrosunu kapatmak zorunda kalıp televizyona, yazarlığa ve hocalığa yöneldi. İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Müzikal Bölümü’nde sahne dersleri verdi. Ortalarında Unutulanlar, Anılarla Söyleşi, Kamera Gerisi, Popstar Türkiye üzere programların olduğu onlarca programla televizyonda devamlı yer aldı. Birebir yıllarda Milliyet gazetesinde Çeşitlemeler başlıklı köşesiyle köşe yazarlığına başladı. Milliyet gazetesindeki yazılarını sekiz yıl sürdürdü.

1981’de Hükümran Bostancı ile tanıştı. 1984’te Hükümran Bostancı’nın ısrarıyla Feriköy’deki 637 koltuklu İdil Sineması’nı devralarak Güldürü Tiyatrosu ismiyle yine tiyatro kurdu. 17 yıl sürecek olan bu tiyatronun ismi Güldürü Tiyatrosu olsa da daima Dormen Tiyatrosu olarak anıldı. 2002 yılında ekonomik nedenlerle tiyatrosunu kapatmış lakin çeşitli tiyatrolarda oyunculuğuna ve direktörlüğüne devam etmiştir.

1997’de Yapı Kredi Bankası ismine Afife Tiyatro Ödülleri’ni başlattı ve fikir babası olduğu bu tertibin sanat danışmanlığını üstlendi. Mükafatların birinci on yılında tüm açılış konuşmalarını yaptı. Mükafatların yirminci yılında Afife Mükafatları ortasında onun ismiyle anılan “Haldun Dormen Özel Ödülü” eklendi. ABD’de yayımlanan Nanny isimli güldürü dizisinin Türkiye versiyonu olan ve 2001-2002 yılları ortasında yayımlanan Dadı dizisindeki Uşak Pertev rolü ile geniş kitlelerce tanındı. Dormen, dördü otobiyografik olan Sürç-ü Lisan Ettikse, Antrakt, İkinci Perde, Nerede Kalmıştık başlıklarıyla beş kitap ve on iki oyun yazdı. Cumhuriyetin kuruluş yıllarında bayan sahne sanatkarlarının yaşadıklarına ışık tutan Kantocu başlıklı yapıtı İstanbul, Eskişehir, Ankara’da sahnelendi.

Yaşamı boyunca iki yüz ellinin üstünde ödül kazanan sanatçı, İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı’nda ders verdi. Hacettepe Üniversitesi tarafından fahri doktora unvanı ile ödüllendirildi. 2009 yılında, Kedi Sahne Sanatları’nın sahnelediği Moliere’in Kibarlık Budalası isimli oyununda Mösyö Jordain rolü ile sekiz yıl ortadan sonra tekrar oyunculuğa döndü. Oyun, on yılda 600 sefer sahnelendi.

Uzun yıllar Sahne Tozu Tiyatrosu’nun sanat danışmanlığını yürüten Dormen, onun ismine yapılan salonda çeşitli oyunlar sahneye koymuştur (Sahne Tozu Tiyatrosu Haldun Dormen Sahnesi-İzmir). Tıpkı kuruluşun kurduğu Sahne Tozu Tiyatrosu Nişantaşı Akademisi’nde müzikal dersi vermiştir. 2019 yılında İstanbul Ateşehir’de açılan ve bünyesinde bir müzikal tiyatro atölyesi de bulunduran Dormen Akademi isimli kuruluşun onursal lideridir ve dersler vermektedir. Akademinin çalışmalarını sürdürdüğü Mustafa Saffet Kültür Merkezi’nde bir salona ismi verilmiştir.

Dormen’in hayatı, direktörlüğünü Selçuk Metin’in üstlendiği, senaryosunu Zeynep Miraç’ın kaleme aldığı “Yaparsın Şekerim” (2022) isimli belgesele mevzu oldu.

OYUNLARI

Almanya’dan Bir Yar Gelir, Altın Yumruk, Amphitryon 2000, Arapsaçı, Ayı Masalı, Beş Parmak, Beşten Yediye Bin Yıl Evvel Bin Yıl Sonra, Bir Kış Masalı, Bir Kış Hikayesi (Buzlar Çözülmeden), Bit Yeniği, Bu Sineması Görmüştüm, Bu Oyun Öbür Oyun, Çikolata Asker, Çılgın Sonbahar, Dün Gece Yolda Giderken Çok Komik Bir şey Oldu, Elden Ele, Evimizdeki Hayat, Gençliğin Tatlı Sesi, Gigi, Günaydın Mr. Weill, Hastalık Hastası, Paylı Mükemmeller Kumpanyası, İkinin Biri, Kantocu, Kare As, Karma Karışık, Kaç Baba Kaç, Komik Para, Lüküs Hayat, Müfettiş, Mükemmel İkili, Nerdeyse Bayan, Kaç Yıllara, Onlar Ermiş Muradına, Papaz Kaçtı, Paramparça, Ağa ile Uşağı Matti, Sevgilime Göz Kulak Ol, Sokak Kızı İrma, Kelamda Melekler, Şahane Düğün, Şahane Züğürtler (Tovarisch), Üstte Biri mi Var, Zafer Madalyası.



Cumhuriyet

The post Usta sanatçı Haldun Dormen’in son röportajı gazetemizde yayımlandı: Sahne öksüz kaldı first appeared on HepsiGündem.COM " Gündem,Güncel Haberler Burada ".

Okumaya devam et...