Trump’ın açıklamasıyla tekrar gündeme geldi. Hint Okyanusu’nun kalbinde bir ABD üssü: Diego Garcia

[hepsigundem]

Trump, Amerikan Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, Diego Garcia Adası’na ait İngiltere Başbakanı Keir Starmer’e çağrıda bulundu.

ABD Başkanı, söz konusu adanın epey stratejik pozisyona sahip olduğunu vurgulayarak, İngiltere’nin burayı Morityus’a iade etmemesi davetini yineledi.

Diego Garcia Adası’ndaki Amerikan üssünün kıymetine işaret eden Trump, “İran bir muahede yapmamaya karar verirse, ABD’nin son derece istikrarsız ve tehlikeli bir rejimin potansiyel saldırısını ortadan kaldırmak için Diego Garcia’yı ve Fairford’da bulunan hava üssünü kullanması gerekebilir.” vurgusunu yaptı.

Trump, Starmer’e, adayı uzun vadeli halde kiralaması daveti yaparak, “Başbakan Starmer, en âlâ ihtimalle 100 yıllık bir kira mukavelesi imzalayarak, hiçbir nedenle Diego Garcia üzerindeki denetimini kaybetmemelidir. Diego Garcia’yı vermeyin.” görüşlerini paylaştı.

Trump, daha evvel İngiltere’nin Diego Garcia Üssü’nün de bulunduğu Chagos Adaları’nı, memleketler arası mahkemelerin ve Birleşmiş Milletler Genel Şurasının kararı doğrultusunda Morityus’a iade etme kararını “aptallık” ve “zayıflık” kelamlarıyla eleştirmişti.

OKYANUSUN ORTASINDA ABD ÜSSÜ

Hint Okyanusu’ndaki ada ülkelerinden olan Morityus Cumhuriyeti, 1598’de Hollanda, 1715’te Fransa sömürgesi oldu. Morityus, 1814’teki Paris Muahedesi ile İngiltere hakimiyetine girdi. Yaklaşık 150 yıl bu adaları sömüren İngiltere, Birleşmiş Milletlerin (BM) baskısıyla 1968’de Morityus’a bağımsızlığını vermeden 3 yıl evvel, Chagos Takımadaları’nı ülkeden ayırarak elinde tuttu.

Chagos’un yanı sıra Aldabra, Farquhar ve Desroche adalarını da Şeyseller’den ayıran İngiltere, kelam konusu adaları 1965’te İngiliz Hint Okyanusu Bölgesi’nin (İHOB) modülü ilan etti. Şeyseller’den ayırdığı adaları daha sonra geri vermek zorunda kalsa da İngiltere toplam 2 bin 300 adacığın bulunduğu İHOB ile Hint alt kıtasının güneyinde varlığını sürdürdü.

İngiltere, İHOB içerisindeki Chagos Takımadaları’nın en büyüğü olan mercan ada Diego Garcia’yı 1966’da, müttefiki ABD’ye 50 yıllığına kiraladı.

EN YAKIN KARAYA GİTMEK 2 GÜN SÜRÜYOR

ABD’nin çabucak büyük bir deniz ve hava askeri üssü inşa etmeye başladığı Diego Garcia ile Chagos Takımadaları’nda yaşayan yaklaşık 2 bin kişi, 1967-1973 yılları ortasında zorla bölgeden çıkarıldı. Adaya turistlerin ve medya mensuplarının girişi de yasaklandı.

Diego Garcia Deniz Kuvvetleri Dayanak Tesisi ismiyle 1977’de açılan askeri üste, büyük askeri kargo uçaklarının kullanabileceği 3 bin 600 metrelik bir pist, ABD donanmasından 2 uçak gemisinin birebir anda demirleyebileceği bir de liman bulunuyor.

Hindistan, Endonezya ve Madagaskar üçgeninde bulunan Diego Garcia’dan en yakındaki karaya deniz yoluyla gitmek en fazla 2 gün sürüyor.

Hint Okyanusu’nun başka bölgelerinde sıklıkla meydana gelen kasırga ve tufanların görülmediği Chagos Takımadaları, uçuş için elverişli hava şartlarına sahip bulunuyor.

ÇOK SAYIDA ABD OPERASYONUNDA KULLANILDI

ABD, 1966’dan 2016’ya kadar Diego Garcia Üssü’nün üretimi, bakımı ve onarımına toplam 3 milyar dolar harcadı. İngiltere, 2016’da ABD’nin ada kullanım haklarını 20 yıl daha uzattı.

Hint Okyanusu’nun tam ortasında yer alan ve yalnızca askeri araçlarla ulaşılabilen Diego Garcia Üssü, Soğuk Savaş’tan günümüze çok sayıda ABD operasyonunun kesimi oldu.

Soğuk Savaş’ta Rusya tehdidini Hint Okyanusu’nda sınırlayan üs, Kuveyt’i işgal eden Irak’a karşı düzenlenen 1991’deki Çöl Fırtınası Operasyonu ile 11 Eylül’den çabucak sonra Ekim 2001’de Afganistan’da Taliban’a yönelik hava ataklarında değerli rol oynadı.

Üs, Orta Doğu, Basra ve Yemen Körfezi’ne yakınlığı ve Hint Okyanusu’ndaki hidrokarbon yolları üzerinde bulunması nedeniyle hala ehemmiyetini koruyor.

NEDEN DEĞERLİ?

Diego Garcia, Ortadoğu’dan Güneydoğu Asya’ya kadar uzanan geniş bir coğrafyada ABD askeri operasyonları için kritik bir üs pozisyonunda. Üssün ücra pozisyonu ve kapsamlı altyapısı, onu uzun menzilli hava akınları ve süratli müdahale vazifeleri için ülkü bir kalkış noktası haline getiriyor.

Diego Garcia’nın İran’a yaklaşık 3 bin 500 kilometre, Güney Çin’e ise yaklaşık 4 bin 800 kilometre aradaki izole pozisyonu, ABD uçakları için inançlı ve uzun menzilli misyonların icrası açısından stratejik bir kalkış noktası sağlıyor.

Uzmanlara nazaran İran’a yönelik muhtemel bir taarruz için hazırlık hedefli olarak üste kıymetli ölçüde askeri ekipman sevkiyatı gerçekleşmiş durumda.

SON İRAN HÜCUMUNDA DA GÜNDEME GELMİŞTİ

Mayıs ayında, ABD Hava Kuvvetleri, Diego Garcia’daki misyonlarını tamamlayan B-2 Spirit bombardıman uçaklarının Missouri’ye döndüğünü duyurmuştu.

Daha sonra ise ABD, Missouri’deki Whiteman Hava Üssü’nden kalkan B-2 hayalet bombardıman uçaklarıyla İran’daki üç kritik nükleer tesise sürpriz gece operasyonu düzenledi.

SPEKÜLASYONLARIN ODAĞINDAKİ ÜS

Öte yandan, Diego Garcia Üssü, 8 Mart 2014’te Kuala Lumpur-Pekin seferini yapan Malezya Havayollarına ilişkin MH370 sefer sayılı uçağın kaybolmasıyla ilişkilendirildi.

Hint Okyanusu üzerinde uçarken 227 yolcusu ve 12 kişilik mürettebatı ile tek bir iz bırakmadan kaybolan MH370 sefer sayılı Boeing 777’nin Diego Garcia’ya iniş yaptığı ileri sürüldü.

Bir başka sav da üs yakınlarından geçen uçağın terörist akın endişesiyle vurulduğu oldu.

İNGİLİZLER YERLİLERİ “TARZAN VE KÖLE” OLARAK NİTELEDİ

İngiltere, adayı ABD’ye kiralamak için yerli halkı zorla çıkardığında, dünyanın reaksiyonunu çekmemek için adada yalnızca süreksiz müddet yaşayanlar olduğu istikametinde palavralar söyledi.

Bununla kalmayan İngiliz sömürgeciler, resmi kayıtlarda yerlilerden “Tarzan ve köle” olarak bahsetti.

Chagosluların durumu, Avustralyalı gazeteci John Pilger’in çektiği “Çalınan bir ulus” isimli belgesel sinemada de mevzu edildi. Pilger, tüm dünyayı, ekonomik ve askeri olarak güçlü devletlerin, küçük ülkelerin halklarını zorla yerinden etmelerine karşı koymaya çağırdı.

CHAGOSLULARIN MÜCADELESİ

Chagosluların konutlarına dönme hakları Londra Yüksek Mahkemesinin 3 Kasım 2000 ve 11 Mayıs 2006’da ve Londra Temyiz Mahkemesinin 23 Mayıs 2007’de aldığı kararlarla tanındı.

Adalardan çıkarılanlar İngiltere mahkemelerinde yurtlarına dönme gayreti verirken Morityus mevzuyu BM Genel Heyetine taşıdı.

23 Haziran 2017’deki Genel Şurada Morityus ile İngiltere ortasında Chagos Takımadaları’nın egemenliği hakkındaki uyuşmazlığın Memleketler arası Adalet Divanına götürülmesi 15’e karşı 94 oyla kabul edildi.

Uluslararası Adalet Divanı yargıçlarının, 25 Şubat 2019’da aldığı çoğunluk kararına nazaran, Morityus bağımsızlık kazandığında Chagos Takımadaları elinden alındığı için dekolonizasyon süreci “yasal bir şekilde” tamamlanmadı.

İngiltere’nin Chagos Takımadaları’nı elinde bulundurmasının yanlış olduğu belirtilen karar, Morityus’un topraklarının sömürgelikten tam manasıyla kurtulması için İngiltere’nin adaları geri vermesi gerektiğini tavsiye etti.


NTV

The post Trump’ın açıklamasıyla tekrar gündeme geldi. Hint Okyanusu’nun kalbinde bir ABD üssü: Diego Garcia first appeared on HepsiGündem.COM " Gündem,Güncel Haberler Burada ".

Okumaya devam et...