H
hepsigundem
Guest
El sanatları dersinde öğretmenlerinin anlattığı Çintemani motifinin derin anlamından etkilenen Pendik BİLSEM öğrencileri Zeynep Sayar, Hayat Göktaş ve Berfin İdil Gürüz kolları sıvadılar ve TÜBİTAK 2204-B yarışması için ‘Çintemani’nin Şifreleri: Yeni Nesil Tasarımlarla Kültürel Sürdürülebilirlik’ projesini hazırlayarak çalışmaya başladılar. Kökleri Orta Asya’ya uzanan, Osmanlı Padişahları tarafından kullanılan, Türk sanat tarihinde önemli yer tutan, geleneksel ancak unutulmaya yüz tutmuş bu motifi takvim, ajanda, tarak, takı, tabak bardak gibi gündelik kullanıma uygun ürünler üzerinde kullanan öğrenciler, bir de çocuklara uygun bir dijital oyun kodladılar.
ORTA ASYA’DAN GÜNÜMÜZE
Proje danışmanı Pendik BİLSEM sosyal bilgiler öğretmeni Emine Tekin şunları söyledi: “Kökleri Orta Asya’ya dayanan Çintemani, çini sanatında kullanılan 3 göz şeklinde bir motif. Timur ‘un sancağında ve Yavuz Sultan Selim’in kaftanında kullanılan bu motif gücü, kudreti, koruyuculuğu simgeliyor ve insanın akıl, beden ve kalp gözünü temsil ediyor. İnsanın karar verirken bu üçünü dengede tutması gerektiğini anlatıyor. Biz bu motifin görüntüsünden çok derin anlamına odaklandık. Kültürümüzde çok önemli bir yeri olan ancak unutulmaya yüz tutmuş bu motifi tozlu raflardan indirip kullanımını yaygınlaştırmayı ve günümüze uygun şekilde çeşitlendirmeyi amaçladık.
FARKLI PROJELERDE ÇİNTEMANİ
Geçen sene el sanatları çintemaniyi anlatırken bu motif, öğrencilerim Berfin, Zeynep ve Hayat’ın ilgisini çekti. Bu üç öğrencimiz, ‘Köklerden Geleceğe’ anlayışıyla farklı çalışmalar yaptılar. Çintemani’yi ‘Scratch’ üzerinden kodlayarak dijital bir oyuna dönüştürdüler. Küçük yaş grubu için tasarlanan bu oyun ‘yumurta toplama’ oyununa benziyor. Oyuncunun çintemani görselleri ile ebru motifler arasından doğru olanı seçmeleri isteniyor. Öğrencinin dikkatini artıracak bir oyun olarak düşünebilirsiniz. Atık deri parçalarını kullanarak yaptıkları tablo ile ‘çevre bilinci’ ve ‘kültür sanat’ı birleştirdilar. Kartpostal boyutunda bir mandala tasarladık. Ebru sanatında çintemani kullandık.
Millî Eğitim Bakanlığı’ndan çintemaninin müfredatın belirli noktalarına konulması için talepte bulunduk. THY, TRT, TOGG gibi milli markalarımız için bu motifle yeni logolar ve takvimler tasarlandı.
YAŞAYAN BİR ESTETİK
Hedefimiz Çintemani’nin yaygınlığını artırmak. Bu kadim değeri “müzelik eşya” olmaktan çıkarıp “yaşayan bir estetik” haline getirmek Okula bir sergi afişi astık. Gelen giden ne olduğunu soruyor. Eli belinde, koç boynuzu gibi motifler çok bilinirken literatürde Çintemani üzerine yapılmış bir çalışma, ya da okullarda bir sergi görmedik. Sürdürülebilirliğin sadece malzeme özelinde değil kültürel olarak da devam etmesini istiyoruz. TÜBİTAK 2204-B Projeleri kapsamında yürüttüğümüz projemize, sadece akademik bir çalışma olarak bakmıyoruz. “Kültürel Sürdürülebilirlik” hareketine dönüşmesi için okulumuzda bir sergi de hazırladık.”
ÖĞRENCİLER KAZANIMLARINI ANLATTI
Zeynep Sayar (7.sınıf): Bu projemizde alanında uzman çok sayıda akademisyenin görüşlerine başvurup bilgi alarak ilerledik. Bu bize tecrübe kazandırdı ve çalışmamızı zenginleştirdi.
Hayat Göktaş (6.sınıf): Çintemaniyi farklı malzemelerle, farklı yüzeylerde yeniden yorumladık. Bunu yaparken de motifin yaygın kullanımını sağlamayı amaçladık.
Berfin İdil Gürüz (7.sınıf): Çintemani projesi ile farklı sanat dallarını deneyimlemiş olduk ve bu kıymetli motif için önemli bir farkındalık kazandık.
ÇİNTEMANİ NEDİR?
Çintemani, Osmanlı sanatında yaygınlaşmış Orta Asya kökenli bir bezeme (süsleme) motifi. Genellikle; üç yuvarlak benek, bu beneklerin yanında yer alan iki dalgalı çizgi şeklinde tasvir ediliyor. Sözcük kökeni Sanskritçe “cintāmani” kelimesine dayanıyor. “Dilek taşı, mutluluk ve kudret getiren mücevher” anlamına geliyor. Güç, iktidar, koruyuculuk, bolluk ve egemenlik gibi kavramları simgeliyor. Osmanlı sanatında 15. ve 16. yüzyıllarda yoğun olarak kullanılan bu motife, saray kumaşları, kaftanlar, çiniler, tezhip ve minyatürlerde sık rastlanıyor. Motif, padişahlık gücü ve devlet otoritesi ile de ilişkilendiriliyor.
Hürriyet
The post Timur’un sancağından, Yavuz’un kaftanından Çintemani’yi yaşatıyorlar first appeared on HepsiGündem.COM " Gündem,Güncel Haberler Burada ".
Okumaya devam et...