‘Mavi Vatan’da ABD ve Yunanistan petrol arayacak: ‘Kendi ayağımıza sıktık’

[hepsigundem]

Yunanistan, ABD’li Chevron şirketinin liderliğini yaptığı bir konsorsiyumla, 16 Şubat’ta, Doğu Akdeniz’de dört farklı alanda hidrokarbon araması için muahedeye vardı. Bu alanların ikisi, Türkiye’nin Libya ile 2019 yılında yaptığı deniz yetki alanı mutabakatının bölgeleriyle çakıştı. Güç uzmanı Ali Arif Aktürk, buna dikkat çekerken, “ABD, mutabakatla, ‘Mavi Vatan telaffuzunu takmıyorum’ dedi” kelamlarını sarf etti. ‘Mavi Vatan’, 2019’daki mutabakatın akabinde yüksek sesle dillendirilmeye başlamıştı.

MSB’DEN NET OLMAYAN AÇIKLAMA

Millî Savunma Bakanlığı (MSB) konuyla ilgili dün bir açıklama yayımlayarak, “Yunanistan’ın, Girit’in güneyindeki hidrokarbon alanlarında tek taraflı olarak memleketler arası şirketler ile yürüttüğü faaliyetler direkt ülkemizin deniz yetki alanlarını etkilememekle birlikte milletlerarası hukuka ve güzel komşuluk münasebetlerine karşıtlık teşkil etmektedir. Libya ile ülkemiz ortasındaki 2019 tarihli Deniz Yetki Alanlarına Ait Mutabakat Muhtırasına ve Libya’nın 27 Mayıs 2025 tarihinde Birleşmiş Milletler’e bildirdiği deniz yetki alanları hilafına yürütülmeye çalışılan bu hukuksuz faaliyetin karşısındayız” tabirlerini kullandı. Açıklamada ayrıyeten, “Yunanistan’ın bu tek taraflı ve hukuksuz faaliyetlerine karşı Libya makamlarının teşebbüslerde bulunması için gerekli takviyesi sağlamaya devam ediyoruz” denildi. MSB’nin açıklamasındaki “doğrudan deniz yetki alanlarını etkilememekle birlikte” tabiri ile “2019 muhtırası hilafına” tabiri birbirini tutmadı.

‘VATAN, EGEMENLİK BÖLGESİDİR’

‘Mavi Vatan’ söylemi ve bu istikametteki siyasetleri uzun müddettir takip eden dış siyaset analisti Aydın Sezer, “MSB neden bu bahiste çelişkili, sıkıntılı ve dahi gereksiz bir açıklama yapma gereği hissetti?” diye sordu. Cumhuriyet’e konuşan Sezer, ‘Mavi Vatan’ telaffuzuna karşı çıkmasının sebebini, “Vatan, egemenlik bölgesidir. Mavi Vatan’ın da bu türlü olduğunu varsayabiliriz. Bir ülkenin tam egemenliği bulunan alan, onun karasularıdır. Yani karasularımız neresiyse Mavi Vatan’ımız orasıdır. Ancak denizin tabanı ve hidrokarbon yataklarında hudutlu yetki veren kıta sahanlığı, vatan değildir” dedi.

2019’UN ARKAPLANINI ANLATTI

Sezer, 2019’daki muahedenin ortaya çıktığı kaidelerden bahsederek, “Biz 2011’de Libya iç savaşına, finansman takviyesi sağlayarak resmen katıldık. Ahmet Davutoğlu sağ olsun, ‘Oradaki Müslüman Kardeşler’e 100 milyon dolar gönderiyorum’ diye bir açıklama yaptı. Ondan iki ay sonra da Libya’ya gitti. Libya’da bir cuma namazı kıldığı sırada, ‘100 milyon yetmez, 300 milyona karar verdim’ dedi. Öykü anlatmıyorum, bunların hepsini açık kaynaklarda görebilirsiniz. Daha sonra Ali Babacan, ‘Paranın hepsini bir seferde gönderirsek uçak düşer diye modüller halinde gönderdik’ dedi. Ve biz finansman takviye sağladığımız şahıslara 2012’de Adalet ve İnşa Partisi’ni kurdurduk” kelamlarını sarf etti.

‘BİR GÜNDE İKİ ANLAŞMA’

Bunlara rağmen Türkiye’nin desteklediği tarafın 2019’da yenilmek üzere olduğunu kaydeden Sezer, “Hal böyleyken Libya ile bir gün içerisinde deniz alanları belirleme muahedesi ile askeri yardım işbirliği mutabakatı imzaladık. Deniz muahedesi, TSK’nin Libya savaşına resmen müdahil olmasının önünü açan mutabakat olarak kabul ediliyor. İki mutabakatın imzalanmasıyla, TSK oraya danışmanlık hizmeti, İHA-SİHA vermeye başladı. Ve ülkenin batısındaki hükümeti destekleyecek formda, daha güçlü bir biçimde savaşa müdahil olduk. Lakin buradaki sorun, deniz mutabakatının taraflarca onaylandıktan sonra yürürlüğe gireceği unsuruydu. TBMM bu muahedeyi onayladı lakin Libya’nın doğusundaki Meclis onaylamadı” dedi. Türkiye’nin bu muahedeyi, “Birleşmiş Milletler’in batıdaki hükümeti legal kabul ettiği” teziyle iç kamuoyuna ‘sattığını’ belirten Sezer, bu meşruiyetin de gerçekte var olmadığını söyledi.

‘YUNANİSTAN KARŞI ÇIKTI’

Aydın Sezer, Türkiye’nin Mısır ile bağlarının düzelmesiyle Libya iç savaşındaki durumunu değiştirdiğini, doğudaki Meclis ile de görüşmeye başladığını anlattı. “Buna karşın doğudaki Meclis bu muahedeyi hâlâ onaylamadı” diyen Sezer, “Yunanistan mutabakatla ilgili olarak bizi Memleketler arası Adalet Divanı’na davet etti. ‘Bu mutabakat iki açıdan türel değil’ diyorlar. ‘Birincisi, Libya’daki hükümet, hükümet değil, bu türlü bir mutabakat imzalama yetkisi yok. İkincisi de çizilen hudutlar, bilhassa Girit’in doğusunda, bizim deniz alanlarımızı kesiyor.’ Lakin Türkyie Adalet Divanı’na yanaşmıyor, zira bizim Ege’deki deniz alanları ile ilgili tezlerimiz 50 yıldan beri türel değil, siyasi temelde geliştirilmiş tezler” sözlerini kullandı.

‘STATÜKOYU BOZDUK, AYAĞIMIZA SIKTIK’

Peki Aydın Sezer, ismi ‘Mavi Vatan’ olsun ya da olmasın, bu deniz yetki muahedesine neden karşı? “Şimdi bu muahedenin imzalanmasıyla, Doğu Akdeniz’de lehimize olan statükoyu kendi elimizle bozduk. Statüko şuydu, Yunanistan ile Mısır bölgede muahede yapamıyordu. Mısır, 2012’nin sonuna kadar onlarla olan uygun bağlantılarımız ve bizim askeri varlığımız nedeniyle muahedeye yanaşmıyordu. Biz bu muahedeyi yaptıktan sonra Yunanistan ile muahede imzaladılar. Ve onların mutabakatı tam olarak, benim daima söylediğim 28. boylamı hudut kabul ediyor. Hasebiyle 28’in batısını biz kaybettik, orada ne bir parsel ilan ettik, ne de gemi dolaştırabiliyoruz. Halbuki 28’in batısında da bizim hak tezimiz vardı. 27’ye hatta 26’ya, daha batıya kadar. Libya’yla deniz alanları belirleme mutabakatıyla sözün tam manasıyla kendi ayağımıza sıktık” cevabını verdi Sezer.

‘AB BAĞLARINI ZEDELEDİ’

Bu muahedenin sırf Türkiye’nin bölgedeki hak iddiasına değil, Avrupa Birliği ile bağlarına de ziyan verdiğini belirten Sezer, “Yunanistan AB üyesi olduğu için Yunanistan’ın hak argüman ettiği hudutlar doğal olarak AB hudutları. Daha berbatı Kıbrıs da AB üyesi olduğu için Kıbrıs’ın ilan ettiği hudutlar da AB sonları. Ayrıyeten Kıbrıs’ın özel bir pozisyonu var. 1960 anayasasına nazaran, iki tane İngiliz üssünün o bölgede deniz alanları var. Bizim Akdeniz’de hem Kıbrıs hem de Yunanistan’la düelloya girmemiz ya da birbirimizi karşılıklı suçluyor olmamız doğal olarak Avrupa Birliği’ni de etkiliyor. Ve Avrupa Birliği 2019’dan beri tüm doruklarında, Doğu Akdeniz’de Türkiye’nin her vakit ‘kulağını çekti’’’ kelamlarını sarf etti.

‘ABD, CHEVRON’UN MUAHEDESİYLE TUTUMUNU NET OLARAK KOYDU’

2020 sonu prestijiyle Türkiye’nin ‘Mavi Vatan’ tezinden geri adım attığını söyleyen Sezer, “Akdeniz bağlamında ‘Mavi Vatan’ unutuldu. Aldığımız bütün gemileri de ya Karadeniz’e çektik ya da Somali’ye gönderdik. Biz artık orada, Yunanistan’a ya da Kıbrıs’a tehdit oluşturacak bir aksiyon içerisinde bulunmuyoruz” dedi. Kelamı Yunanistan’ın Chevron’la mutabakatına getiren Sezer, “Bu muahede açıkça, Türkiye’nin Libya mutabakatının tanınmadığı manasına geliyor. Chevron o denli bir şirket ki, biz de Chevron’la güya işbirliği muahedeleri yapıyoruz. Chevron o denli bir şirket ki Kıbrıs’ta ve Yunanistan’ın güneyinde doğalgaz ve petrol arıyor. Ve Chevron o denli bir şirket ki büsbütün ABD’nin derin devletinin de müesses nizamının da dayanağını alıyor. ‘Mavi Vatan masaldı’ diyordum, o da bitti. ABD bu mevzuda halini net olarak ortaya koydu. ‘Mavi Vatan’ı eleştirenlerin haklılığı tescillendi” tabirlerini kullandı.



Cumhuriyet

The post ‘Mavi Vatan’da ABD ve Yunanistan petrol arayacak: ‘Kendi ayağımıza sıktık’ first appeared on HepsiGündem.COM " Gündem,Güncel Haberler Burada ".

Okumaya devam et...