- Katılım
- 7 Ocak 2026
- Mesajlar
- 23,742
- Tepkime puanı
- 0
- Puanları
- 1
- Yaş
- 38
- Konum
- İstanbul
- Web sitesi
- www.hepsigundem.com
Bazı yiyecekler şahıslara yeterli hissettirir. Bunun nostalji ile bir ilgisi olabilir mi? Nostalji, bize teselli veren yemeklerde büyük rol oynuyor bu da, bizi rahatlatan daha sağlıklı yiyeceklere tekrar alışabileceğimiz manasına geliyor.
Çoğu kişi çocukluğunda büyüdüğü meskende pişen yemekleri yetişkinliğinde arıyor. Birtakımı annesinin hazırladığı makarnayı özlerken, birtakımı bayram sofralarına özel olarak yılda bir yapılan yemeklere hasret duyar.
Popular Science’ın aktardığına nazaran psikolog Joyce Brothers’ın 1966 yılında yayınlanan bir gazete yazısında ‘comfort food’ terimi ortaya atıyor. Yetişkinler, ağır duygusal meşakkat altındayken, ‘teselli yiyecekleri’ olarak isimlendirilebilecek şeylere yönelirler; bunlar, annenin haşlanmış yumurtası yahut meşhur tavuk çorbası üzere çocukluğun güvenliğiyle ilişkilendirilen yiyecekler olarak tanımlanıyor.
Brothers’ın vaktinde, ve 90’lara kadarki yıllarda doğan şahıslara nazaran birçok rahatlatıcı yiyecek mesken imali yahut asgarî seviyede işlenmiş olurdu. Lakin ortadan geçen yıllar içinde, besin üreticileri, patates püresi, kek ve dondurma üzere sevilen yiyeceklerin uygun fiyatlı, yüksek oranda işlenmiş versiyonlarını üretmek için giderek daha gelişmiş teknolojiler kullanmaya başladılar. Kalori yükü fazla olan bu yiyeceklerin ve tuz, yağ ve şeker bakımından istikrarlı olmaması da artık günümüzün rahatlatıcı yiyeceklerini evvelki nesillerinkine nazaran daha fazla tüketilebilir ve daha sıhhatsiz hale getiriyor.
Bilim ise daha sağlıklı ve daha az kalorili rahatlatıcı yiyeceklere giden yolu gösterebilir. Araştırmalar, bu yiyeceklerin tesirlerinin büyük ölçüde ruhsal olduğunu gösteriyor. Bu nedenle beyninizi daha besleyici yiyecekler aramaya yönlendirebilirsiniz yahut tahminen de hiçbir şey yemeden aradığınız rahatlığı bulabilirsiniz.
Modern dünyada her gün birkaç günmüş üzere süratli yaşandığı için en sevilen rahatlatıcı yiyecekler ultra işlenmiş olanlar oluyor. Şimdi yayınlanmamış bir çalışmada, UCLA’da psikoloji bilimcisi olan A. Janet Tomiyama, kendilerini “rahatlatıcı yiyecek tüketicisi” olarak tanımlayan 1.760 iştirakçinin en çok tercih ettikleri üç yiyeceği listeledi. Öte yandan UCLA Amerika’da Yeme Alışkanlıkları Çalışması’ndan elde edilen bilgileri inceledi.
Çalışma grubu, iştirakçiler tarafından listelenen 300 rahatlatıcı yiyeceğin yüzde 42,7’sinin ultra işlenmiş olduğunu buldu.
Burada örnek olarak makarna ve peynir ele alındığında her iki materyal de az seviyede işlenmiş eserler olur lakin tüm makarna ve peynir çeşitleri konutta yapılmadıkları sürece işlenmiş olarak sınıflandırılırlar. Bunun yanında ultra işlenmiş versiyonlar çok daha fazla işlendiği için daha makûs seçenekler olurlar. Bu besinler çoklukla raf ömrünü uzatmak için tuz, yağ ve şekerle elde edilen ve olağanda konuttaki mutfağınızda kullanamayacağınız stabilizatörler, lezzet artırıcılar ve başka hususlar içerirler.
Yoğun işlenmiş besinler ise ekseriyetle hazırdırlar ve başka kademeleri pas geçtiğiniz üzere pişirme üzere süreçler de gerekmez. Bu sebeple birden fazla çalışan ebeveyn artık bu yiyecekleri tercih etmeye başladı.
Aşırı işlenmiş besinlerin tüketilmesi de daha kolay olarak bilinir zira daha az çiğneme gerektirirler. Yapılan süreçler besinlerin içeriklerinin doğal yapısını ortadan kaldırır, bu nedenle eserler daha süratli sindirilir.
Araştırmalar, bu tıp besinleri işlenmemiş yahut en az seviyede işlenmiş besinlere nazaran daha süratli tükettiğimizi ve dakikada iki kat daha fazla kalori aldığımızı gösterir.
Bunun yanı sıra bilim insanları, çok işlenmiş besinlerin çok tüketimin ötesinde riskler taşıdığını da söylüyor. Birtakım araştırmalar ayrıyeten, bu paketlenmiş besinlerin, bilhassa tatlı olanların, beynin ödül sistemini ele geçirerek bağımlılık yapan bir tesir yaratabileceğini öne sürüyor.
Aşırı işlenmiş besinler ile rahatlık ortasındaki ilişkiyi aşmaya çalışan araştırmacılar, makul besinlerin ruh halimizi nasıl ve neden etkilediğini anlamaya çalışıyorlar. Brothers’ın 60 yıl evvel söylediği üzere bu yiyeceklerin kökleri çocukluğa kadar uzanıyor.
2025 yılında bahisle ilgili yapılan çalışmada, Pittsburgh Üniversitesi sosyologu Nick Rogers ve meslektaşları, rahatlatıcı yiyeceklerin neden bu kadar rahatlatıcı olduğunu tam olarak anlamak üzere görüşmeler gerçekleştirdiler. Demografik olarak çeşitli 27 iştirakçinin neredeyse tamamı, her biri birkaç farklı vakitte yaklaşık bir saat süren görüşmelerde, çocukken yedikleri muhakkak yemeklere duygusal bir bağ duyduklarını anlattılar.
Şaşırtmayacağı üzere bu yemekler kültüre nazaran değişiklik gösterdi. Bu tecrübeler, yiyecekleri hoş vakitlerin, inançta ve sevildiğinizi hissetmenin anılarıyla doldurdu. İştirakçiler, yetişkin olduklarında yalnızlık devirlerinde bu yiyeceklere yöneldiklerini söylediler.
Rogers’a nazaran “Rahatlatıcı yiyeceklerin, öbür hiçbir şeyin tam olarak sağlayamayacağı bir biçimde, kendimizi inançta, keyifli ve bağlı hissetmemizi sağlama yeteneği var” üzere görünüyor.
Uzmanlara nazaran bu aslında bir koşullanma. Zira birden fazla kültürde kutlamalar ya da kayıplar yemekle temaslıdır ve bu noktada mana taşır. Kimi vakit bayramlarda büyük sofralar kurulur özel yemekler yapılır, kimi vakitse sevilen bir yakın kaybedildiğinde akabinde yemekler ve tatlılar yapılır. Bunların hepsi bilhassa küçük yaşlarda maruz kalındığında kelam konusu yiyeceklerle bağ kurulmasına neden olur.
Tennessee Üniversitesinde lezzet bilimcisi olan ve rahatlatıcı yiyeceklerin bilimi hakkında bir makale yazan John Munafo, bunun, her birimizin rahatlatıcı bulduğu yiyeceklerin son derece ferdî olduğu ve ruhsal, kültürel ve fizyolojik faktörlerin bir kombinasyonundan kaynaklandığı manasına geldiğini söylüyor.
Örneğin Amerikalılar için rahatlatıcı yemekler, daha çok keyif ve zevkle ilişkilendirilmiştir. Munafo’nun araştırmasında çikolatalı kek, vanilyalı dondurma, patates cipsi, patates püresi üzere yiyecekler bu anılarla ilişkilendirilmiş.
Türk kültürüne baktığımızda ise daha çok bayramlarda yenen ya da üretimi sıkıntı olduğu için daha az yapılan yiyecekler yer alıyor. Örneğin, vilayetlere nazaran değişmekle birlikte bu yiyecekler ortasında zeytinyağlı yaprak sarma, tarhana çorbası, kavurma üzere yiyecekler yer alıyor.
Bayburt Üniversitesinden Dr. Arş. Gör. Zeynep Güngör’ün 2025 yılında yayınlanan araştırmasına nazaran Türk toplumundaki bireylerin rahatlatıcı yiyecekler hakkındaki görüşleri, rahatlatıcı yiyecek tüketme nedenleri ve bu yiyeceklerin toplumsal, kültürel ve duygusal manaları ortaya koyulmuş.
Türkiye’nin 7 coğrafik bölgesinden 30 farklı iştirakçi ile konuşulan araştırmadaki iştirakçilerin bir kısmı rahatlatıcı yiyecekleri, insanan ruhunu doyuran yiyecekler olarak tanımlarken, kimilerine göreyse bu yiyecekler duygusal istikrar sağlıyor. İştirakçilerin birçoklarına nazaran rahatlatıcı yiyeceklerin açlığı gidermekten fazla itimat, huzur ve içsel olarak rahatlama sağlayıcı tarafları bulunuyor.
Türkiye’deki iştirakçilerin yanıtlarındaki rahatlatan yiyecekler ortasında yoğunlukla verilen yanıt annelerinin hazırladığı ve aile içinde yenen yemekler oluyor.
Katılımcıların bölgelerine nazaran karşılıkları değişmekle birlikte, bayram sabahı yapılan kavurma, ve mesken baklavası gibi yiyecekler başta yer alırken, yöresel olarak yapılan herle çorbası gibi daha spesifik karşılıkların yanı sıra su böreği, keşkek ve düğün pilavı gibi yiyecekler de sayılmış.
Cumhuriyet
The post Güzel hissettiren yiyeceklere neden düşkünüz? first appeared on HepsiGündem.COM " Gündem,Güncel Haberler Burada ".
Okumaya devam et...
Çoğu kişi çocukluğunda büyüdüğü meskende pişen yemekleri yetişkinliğinde arıyor. Birtakımı annesinin hazırladığı makarnayı özlerken, birtakımı bayram sofralarına özel olarak yılda bir yapılan yemeklere hasret duyar.
Popular Science’ın aktardığına nazaran psikolog Joyce Brothers’ın 1966 yılında yayınlanan bir gazete yazısında ‘comfort food’ terimi ortaya atıyor. Yetişkinler, ağır duygusal meşakkat altındayken, ‘teselli yiyecekleri’ olarak isimlendirilebilecek şeylere yönelirler; bunlar, annenin haşlanmış yumurtası yahut meşhur tavuk çorbası üzere çocukluğun güvenliğiyle ilişkilendirilen yiyecekler olarak tanımlanıyor.
Brothers’ın vaktinde, ve 90’lara kadarki yıllarda doğan şahıslara nazaran birçok rahatlatıcı yiyecek mesken imali yahut asgarî seviyede işlenmiş olurdu. Lakin ortadan geçen yıllar içinde, besin üreticileri, patates püresi, kek ve dondurma üzere sevilen yiyeceklerin uygun fiyatlı, yüksek oranda işlenmiş versiyonlarını üretmek için giderek daha gelişmiş teknolojiler kullanmaya başladılar. Kalori yükü fazla olan bu yiyeceklerin ve tuz, yağ ve şeker bakımından istikrarlı olmaması da artık günümüzün rahatlatıcı yiyeceklerini evvelki nesillerinkine nazaran daha fazla tüketilebilir ve daha sıhhatsiz hale getiriyor.
Bilim ise daha sağlıklı ve daha az kalorili rahatlatıcı yiyeceklere giden yolu gösterebilir. Araştırmalar, bu yiyeceklerin tesirlerinin büyük ölçüde ruhsal olduğunu gösteriyor. Bu nedenle beyninizi daha besleyici yiyecekler aramaya yönlendirebilirsiniz yahut tahminen de hiçbir şey yemeden aradığınız rahatlığı bulabilirsiniz.
Modern dünyada her gün birkaç günmüş üzere süratli yaşandığı için en sevilen rahatlatıcı yiyecekler ultra işlenmiş olanlar oluyor. Şimdi yayınlanmamış bir çalışmada, UCLA’da psikoloji bilimcisi olan A. Janet Tomiyama, kendilerini “rahatlatıcı yiyecek tüketicisi” olarak tanımlayan 1.760 iştirakçinin en çok tercih ettikleri üç yiyeceği listeledi. Öte yandan UCLA Amerika’da Yeme Alışkanlıkları Çalışması’ndan elde edilen bilgileri inceledi.
Çalışma grubu, iştirakçiler tarafından listelenen 300 rahatlatıcı yiyeceğin yüzde 42,7’sinin ultra işlenmiş olduğunu buldu.
Burada örnek olarak makarna ve peynir ele alındığında her iki materyal de az seviyede işlenmiş eserler olur lakin tüm makarna ve peynir çeşitleri konutta yapılmadıkları sürece işlenmiş olarak sınıflandırılırlar. Bunun yanında ultra işlenmiş versiyonlar çok daha fazla işlendiği için daha makûs seçenekler olurlar. Bu besinler çoklukla raf ömrünü uzatmak için tuz, yağ ve şekerle elde edilen ve olağanda konuttaki mutfağınızda kullanamayacağınız stabilizatörler, lezzet artırıcılar ve başka hususlar içerirler.
Yoğun işlenmiş besinler ise ekseriyetle hazırdırlar ve başka kademeleri pas geçtiğiniz üzere pişirme üzere süreçler de gerekmez. Bu sebeple birden fazla çalışan ebeveyn artık bu yiyecekleri tercih etmeye başladı.
Aşırı işlenmiş besinlerin tüketilmesi de daha kolay olarak bilinir zira daha az çiğneme gerektirirler. Yapılan süreçler besinlerin içeriklerinin doğal yapısını ortadan kaldırır, bu nedenle eserler daha süratli sindirilir.
Araştırmalar, bu tıp besinleri işlenmemiş yahut en az seviyede işlenmiş besinlere nazaran daha süratli tükettiğimizi ve dakikada iki kat daha fazla kalori aldığımızı gösterir.
Bunun yanı sıra bilim insanları, çok işlenmiş besinlerin çok tüketimin ötesinde riskler taşıdığını da söylüyor. Birtakım araştırmalar ayrıyeten, bu paketlenmiş besinlerin, bilhassa tatlı olanların, beynin ödül sistemini ele geçirerek bağımlılık yapan bir tesir yaratabileceğini öne sürüyor.
Aşırı işlenmiş besinler ile rahatlık ortasındaki ilişkiyi aşmaya çalışan araştırmacılar, makul besinlerin ruh halimizi nasıl ve neden etkilediğini anlamaya çalışıyorlar. Brothers’ın 60 yıl evvel söylediği üzere bu yiyeceklerin kökleri çocukluğa kadar uzanıyor.
2025 yılında bahisle ilgili yapılan çalışmada, Pittsburgh Üniversitesi sosyologu Nick Rogers ve meslektaşları, rahatlatıcı yiyeceklerin neden bu kadar rahatlatıcı olduğunu tam olarak anlamak üzere görüşmeler gerçekleştirdiler. Demografik olarak çeşitli 27 iştirakçinin neredeyse tamamı, her biri birkaç farklı vakitte yaklaşık bir saat süren görüşmelerde, çocukken yedikleri muhakkak yemeklere duygusal bir bağ duyduklarını anlattılar.
Şaşırtmayacağı üzere bu yemekler kültüre nazaran değişiklik gösterdi. Bu tecrübeler, yiyecekleri hoş vakitlerin, inançta ve sevildiğinizi hissetmenin anılarıyla doldurdu. İştirakçiler, yetişkin olduklarında yalnızlık devirlerinde bu yiyeceklere yöneldiklerini söylediler.
Rogers’a nazaran “Rahatlatıcı yiyeceklerin, öbür hiçbir şeyin tam olarak sağlayamayacağı bir biçimde, kendimizi inançta, keyifli ve bağlı hissetmemizi sağlama yeteneği var” üzere görünüyor.
Uzmanlara nazaran bu aslında bir koşullanma. Zira birden fazla kültürde kutlamalar ya da kayıplar yemekle temaslıdır ve bu noktada mana taşır. Kimi vakit bayramlarda büyük sofralar kurulur özel yemekler yapılır, kimi vakitse sevilen bir yakın kaybedildiğinde akabinde yemekler ve tatlılar yapılır. Bunların hepsi bilhassa küçük yaşlarda maruz kalındığında kelam konusu yiyeceklerle bağ kurulmasına neden olur.
Tennessee Üniversitesinde lezzet bilimcisi olan ve rahatlatıcı yiyeceklerin bilimi hakkında bir makale yazan John Munafo, bunun, her birimizin rahatlatıcı bulduğu yiyeceklerin son derece ferdî olduğu ve ruhsal, kültürel ve fizyolojik faktörlerin bir kombinasyonundan kaynaklandığı manasına geldiğini söylüyor.
Örneğin Amerikalılar için rahatlatıcı yemekler, daha çok keyif ve zevkle ilişkilendirilmiştir. Munafo’nun araştırmasında çikolatalı kek, vanilyalı dondurma, patates cipsi, patates püresi üzere yiyecekler bu anılarla ilişkilendirilmiş.
Türk kültürüne baktığımızda ise daha çok bayramlarda yenen ya da üretimi sıkıntı olduğu için daha az yapılan yiyecekler yer alıyor. Örneğin, vilayetlere nazaran değişmekle birlikte bu yiyecekler ortasında zeytinyağlı yaprak sarma, tarhana çorbası, kavurma üzere yiyecekler yer alıyor.
Bayburt Üniversitesinden Dr. Arş. Gör. Zeynep Güngör’ün 2025 yılında yayınlanan araştırmasına nazaran Türk toplumundaki bireylerin rahatlatıcı yiyecekler hakkındaki görüşleri, rahatlatıcı yiyecek tüketme nedenleri ve bu yiyeceklerin toplumsal, kültürel ve duygusal manaları ortaya koyulmuş.
Türkiye’nin 7 coğrafik bölgesinden 30 farklı iştirakçi ile konuşulan araştırmadaki iştirakçilerin bir kısmı rahatlatıcı yiyecekleri, insanan ruhunu doyuran yiyecekler olarak tanımlarken, kimilerine göreyse bu yiyecekler duygusal istikrar sağlıyor. İştirakçilerin birçoklarına nazaran rahatlatıcı yiyeceklerin açlığı gidermekten fazla itimat, huzur ve içsel olarak rahatlama sağlayıcı tarafları bulunuyor.
Türkiye’deki iştirakçilerin yanıtlarındaki rahatlatan yiyecekler ortasında yoğunlukla verilen yanıt annelerinin hazırladığı ve aile içinde yenen yemekler oluyor.
Katılımcıların bölgelerine nazaran karşılıkları değişmekle birlikte, bayram sabahı yapılan kavurma, ve mesken baklavası gibi yiyecekler başta yer alırken, yöresel olarak yapılan herle çorbası gibi daha spesifik karşılıkların yanı sıra su böreği, keşkek ve düğün pilavı gibi yiyecekler de sayılmış.
Cumhuriyet
The post Güzel hissettiren yiyeceklere neden düşkünüz? first appeared on HepsiGündem.COM " Gündem,Güncel Haberler Burada ".
Okumaya devam et...