Geçmişle geleceğin iç içe geçtiği yer

[hepsigundem]

İstanbul’da yaşayan herkesin, size anlatacağı farklı bir Beyoğlu vardır. Kültür-sanatın can damarıdır, geçmişle bugün burada iç içe geçer. Şişhane’den Cihangir’e, Galata’dan Taksim’e her sokak başka bir döneme, her yapı başka bir kültüre açılır. Her dönem şarkılara, türkülere, şiirlere, filmlere konu olmuş bir semttir burası ve her dönem başka bir Beyoğlu ortaya çıkar. Tüm değişimlere rağmen eski Beyoğlu da anlatılmaya devam eder hep. Fırat Şenol imzalı ‘Beyoğlu Olmasaydı’ tam olarak böyle bir kitap.

◊ Beyoğlu’nun sizin için özel bir yeri var…

Galata’da Küçük Hendek Sokak’ta doğdum. Doğduğum apartman hâlâ duruyor; Yalova Apartmanı. Önünden geçince tuhaf hissetmemek mümkün değil. Ailem Tarlabaşı’nda, Ömer Hayyam’da oturuyordu. Çocukluğum burada geçti. Lise döneminde herkesin Beyoğlu’yla bir kaçamak ilişkisi olur; benim de Beyoğlu’yla öyle bir ilişkim vardı, ilklerimin yeri… Ailemin işi hâlâ burada. Burada tezgâhtar da oldum, öğrenciyken de, hocayken de çıkıp buraya geldim. Kitabı da burada yazdım.

◊ Beyoğlu’na olan ilginiz bir kitaba nasıl dönüştü?

2016’dan beri Beyoğlu’yla ilgili araştırma yapıyor ama kitabı yazamıyordum. Yakın bir arkadaşım bana “Artık denize atla” dedi. Aynı akşam yayınevinden bir Beyoğlu kitabı yazmamla ilgili teklif geldi. “Bunu artık yapmam lazım” dedim.

◊ ‘Beyoğlu Olmasaydı’ İstanbul, nasıl bir İstanbul olurdu?

Charles King’in ‘Pera Palas’ta Gece Yarısı’ kitabında çok sevdiğim bir ifade var: “Yenilikleri
keşfetmek isteyenlerin yeri.” Sanayi Devrimi’yle birlikte Avrupa’da üretilen her şey limanlar üzerinden dünyaya yayılıyor. İstanbul da bu ağın en önemli noktalarından. İstanbul’da da bu işin kalbi Galata ve Beyoğlu. İlk fotoğraf makineleri Beyoğlu vitrinlerinde görülüyor. İlk fotoğraf stüdyoları burada açılıyor. Konserve yiyecekler, içkiler, sergileme yöntemleri, sanatçı örgütlenmeleri, ilk galeriler… Kültür-sanat, ekonomi aynı yerde birleşiyor. Levanten bir mahalle olması çok belirleyici. Hiçbir zaman sadece şık, düzgün bir yer olmadı. Arka sokaklarında bambaşka hayatlar da vardı. Tam da bu kaos, bu çeşitlilik Beyoğlu’nun kimliği. Her din var, her insan tipi var. Benim için Beyoğlu’nun gerçek kimliği bu. Beyoğlu olmasaydı, Osmanlı’nın modernleşme sürecinde çok büyük bir boşluk olurdu.

Bir semtin hafızası: Beyoğlu apartmanları

Yakın zamanda çıkan bir başka Beyoğlu kitabı da Turan Farajova imzalı ‘İstanbul Apartmanları’ serisinin ikinci kitabı olan ‘İstanbul Apartmanları-Beyoğlu’. Farajova kitapta Beyoğlu’nu yalnızca bir semt olarak değil, modernleşmenin ilk adımlarının atıldığı, İstanbul’un ilk apartmanlarının ve ilk belediyelerinin kurulduğu yer olduğu için yaşayan bir kent hafıza mekânı olarak ele alıyor.

Kitap, yalnızca apartmanları anlatmıyor: Beyoğlu’nun belleğini oluşturan sokak ve caddelere, dönemin sosyal hayatına yön veren tarihi otellere, kentsel dönüşümün simgesi olan saray ve büyük yapılara da odaklanıyor. Bununla birlikte, Beyoğlu’nun mimari kimliğini şekillendiren ve bugün hâlâ adlarıyla, yapılarıyla semtin dokusunda yaşamayı sürdüren öncü mimarların izini de sürüyor.

Kitabın ilk bölümü, İstanbul’da apartmanlaşmanın kısa tarihinden yola çıkarak Beyoğlu’nun bu süreçteki öncü rolünün altını çiziyor. Büyük Beyoğlu yangını ve İstanbul’un işgali sırasında semtte yaşananların kentin dokusunu nasıl değiştirip dönüştürdüğünden de bahsediliyor. 2’nci ve 3’üncü bölümler Meşrutiyet Caddesi-Şişhane hattıyla Galatasaray-İstiklal Caddesi ekseninde yoğunlaşıyor. 4’üncü bölümdeyse Cihangir’i merkezine alarak daha çok konut yapısı ve mahalle yaşamına göz atılıyor; apartmanların çevresinde şekillenen sosyal hayat, bölgedeki ailelerin hikâyeleriyle birlikte aktarılıyor. 5’inci ve 6’ncı bölümlerdeyse Ayaspaşa’yla Galata-Karaköy hattı ele alınıyor.


Hürriyet

The post Geçmişle geleceğin iç içe geçtiği yer first appeared on HepsiGündem.COM " Gündem,Güncel Haberler Burada ".

Okumaya devam et...