Fatih Sultan Mehmet Han Vakıfları ve Sahn-ı Seman Medreselerinin 555. Yılı

[hepsigundem]

Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Vakıf Kültürü ve Medeniyeti Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından düzenlenen panelde, Fatih Sultan Mehmet Han’ın ilmi önceleyen vakıf anlayışı, Sahn-ı Seman Medreseleri ve bu mirasın günümüze yansımaları akademik kaynaklarla ele alındı.

Prof. Dr. Şimşek: “555 Yıllık Bir İlim Geleneğinin Devamıyız”

Panelin açılış konuşmasını yapan FSMVÜ Rektörü Prof. Dr. Nevzat Şimşek, Fatih Külliyesi ve Sahn-ı Seman Medreselerinin, Fatih Sultan Mehmet Han’ın ilmi önceleyen vakıf anlayışının en somut tezahürlerinden biri olduğunu vurguladı.

Bu yıl kelam konusu anlayışın hayata geçtiği birinci adımın 555. yılına ulaşıldığını hatırlatan Şimşek; “Fatih Sultan Mehmet Han Vakfı’nın ilim ve hikmet üzerine inşa ettiği bu külliyeyle başlayan seyahat, bugün Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi ile devam etmektedir. Üniversitemiz, direkt bu vakfın manevi ve kurumsal devamı olarak, 555 yıllık bir ilim geleneğini devralmış ve bu geleneği çağımızın imkânlarıyla geleceğe taşımayı misyon edinmiştir.” tabirlerini kullandı.

Prof. Dr. Şimşek, sözlerini; “Sadece bir eğitim kurumu olmanın ötesinde, esaslı bir vakıf anlayışının, bir medeniyet tasavvurunun, bir ilim dünyasının temsilcisi olarak, bizler bu esaslı geçmişin mirasını omuzlarımızda taşıyoruz. Fatih Sultan Mehmet Han’ın İstanbul’u bir idare merkezi olmanın yanında ilim ve hikmet kenti hâline getirme ideali, bugün üniversitemizin eğitim, araştırma ve topluma katkı anlayışına da taraf vermeyi sürdürmektedir.” biçiminde sürdürdü.

Üniversitenin yalnızca bir eğitim kurumu olmadığını belirten Şimşek, FSMVÜ’nün esaslı bir vakıf geleneğinin ve medeniyet tasavvurunun temsilcisi olduğunu söz ederek, Ayasofya Medresesinde yetişen ilim öncülerinden ise şu halde bahsetti: “Sahn-ı Seman Medreseleri, Osmanlı ilim dünyasında sistematik fikrin, disiplinler ortası yaklaşımın ve ilmi sürekliliğin kurumsallaştığı esas yapılardan biri olmuştur. Buradan yetişen Ali Kuşçu, Molla Hüsrev, Hocazâde Muslihuddin, Taşköprülüzâde Ahmed Efendi, Kınalızâde Ali Efendi, Ebussuud Efendi ve İbn Kemal üzere büyük âlimler, sırf kendi çağlarını değil, sonraki yüzyılları da etkilemiş; bilgiyi yalnızca teorik seviyede üretmekle kalmamış, tıpkı vakitte onu toplumla buluşturarak niyet geleneğinin sürekliliğine katkı sunmuşlardır.”

Prof. Dr. Başar: “Fatih için asıl fetih, imar ve ihyadır”

Panelin birinci oturumunun başkanlığını yapan Prof. Dr. Fahameddin Başar, Fatih Sultan Mehmet Han’ı başka hükümdarlardan ayıran temel özelliğin fetih anlayışı olduğunu belirtti.

Başar; “Fatih Sultan Mehmet Han için asıl fetih, fethedilen beldeyi imar etmek, şenlendirmek ve yaşanabilir kılmaktı.” değerlendirmesinde bulundu.

Çam: Vakıflar, Medeniyetin Pratiğe Yansımasıdır

Vakıflar Genel Müdürlüğü Meclis Üyesi Mevlüt Çam, panelde Fatih Sultan Mehmet’in Ayasofya Vakfiyesi üzerinden vakıf medeniyetine ait değerlendirmelerde bulundu.
Bir toplumun medeniyet düzeyinin kentlerin mamuriyeti ve insanların huzuruyla ölçüldüğünü söz eden Çam; “Vakıflar, uygarlığı teoriden pratiğe taşıyan, kentleri aklı rahat, gönlü dingin insanların yaşayacağı yerlere dönüştüren kuruluşlardır.” dedi.
Fatih Sultan Mehmet’in vakfiyesinde İstanbul’a dair dört temel amaç ortaya koyduğunu belirten Çam, bu gayeleri; dünyanın neresinde olursa olsun ilim ehli, sanayi ve meslek erbabını İstanbul’a toplamak, bu birikimle İstanbul’u yaşanabilir, uygar ve çağdaş bir kent haline getirmek, kenti ilim ve ulema merkezi yapmak ve aklı rahat, gönlü dingin kuşaklar yetiştirmek olarak tabir etti.

Doç. Dr. Kala: Vakıf Eğitim Hizmetleri FSMVÜ ile Sürmektedir

Fatih Sultan Mehmet Han’ın vakıf eğitim hizmetleri üzerine değerlendirmelerde bulunan Doç. Dr. Eyüp Sabri Kala, Fatih Vakfı tarafından kurulan Sahn-ı Seman Medreselerinin Osmanlı’daki vakıf eğitim hizmetlerinin en kıymetli örneklerinden biri olduğunu söyledi.
Vakıflar Kanunu ile günümüzde Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi ortasında güçlü bir tüzel ve tarihi süreklilik bulunduğunu belirten Kala, FSMVÜ’nün 1471 tarihli Fatih Sultan Mehmet Han Vakfiyesi’ndeki eğitim kaideleri temel alınarak, bu kaidelerin günümüz şartlarına uyarlanmasıyla kurulduğunu söz etti. Kala, vakfiyedeki eğitim kurumlarının temelinin 1471 yılına dayandığını vurguladı.

Mazbut vakıfların hayır kaideleri gözetilerek 2008 yılında Vakıflar Meclisi tarafından alınan karar doğrultusunda, Fatih Sultan Mehmet Han Vakfı ile FSMVÜ ortasında türel bir zincir kurulduğunu belirten Kala, 1471 yılında Sahn-ı Seman Medreseleri ile başlayan eğitim hizmetlerinin, 1924’te kesintiye uğradıktan sonra 2010 yılında Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi ismiyle tekrar hayat bulduğunu tabir etti.

Prof. Dr. Saatçi: İstanbul, Fatih’le Bir İlim ve Medeniyet Merkezi Oldu

Prof. Dr. Suphi Saatçi, İstanbul’un fethiyle birlikte kentin Osmanlı Devleti’nin ve İslam dünyasının merkezi haline geldiğini belirtti.

Sultan II. Mehmed’in İstanbul’un fethiyle devleti imparatorluk seviyesine taşıdığını söz eden Saatçi, fethin Osmanlı İmparatorluğu’nun kesin kuruluşunu temsil eden kıymetli bir dönüm noktası olduğunu söyledi. İstanbul’un fethinin akabinde kentte kapsamlı bir imar hareketinin başladığını belirten Saatçi, Fatih Külliyesi’nin Osmanlı mimarisinde bir çığır açtığını vurguladı.

Fatih Külliyesi’nin Müslüman-Türk İstanbul’unun kimliğini fiziki plana da yansıttığını belirten Saatçi; “Fatih Sultan Mehmet, İstanbul’u yalnızca bir idare merkezi değil, ilim ve hikmet kenti olarak tasarlamıştır.” sözlerini kullandı.

İkinci Oturumda Sahn-ı Seman Medreseleri Ele Alındı

Panelin ikinci oturumunda Sahn-ı Seman Medreseleri başlığı ele alındı. Oturum başkanlığını Prof. Dr. Feridun Emecen üstlenirken, Prof. Dr. Mehmet İpşirli, Prof. Dr. Fahri Unan ve Doç. Dr. Abdurrahman Atçıl panelist olarak yer aldı.

Prof. Dr. İpşirli: FSMVÜ, Sahn-ı Seman’ın Günümüzdeki Temsilcisidir

Prof. Dr. Mehmet İpşirli, medreselerin kapatılmasının akabinde 1930’lu yıllarda bu kurumları tekrar tanıtmak emeliyle önemli çalışmalar yapıldığını belirtti. Osmanlı’nın fethettiği yerlerde medrese kurmaya büyük kıymet verdiğini vurgulayan İpşirli, bu yapılar aracılığıyla ilim ve kültürün yayılmasının hedeflendiğini, bunun birebir vakitte devlete ve hanedana meşruiyet kazandırdığını söz etti.

İstanbul’da inşa edilen müstakil birinci medresenin Ayasofya Medresesi olduğunu belirten İpşirli, birinci müderrisin Molla Hüsrev olduğunu ve Fatih Sultan Mehmet’in kendisini “zamanın Ebû Hanîfe’si” olarak nitelediğini aktardı.

Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi’nin, Sahn-ı Seman Medreselerinin günümüzdeki temsilcisi olduğunun sağlam kanıtlara dayandığını vurgulayan İpşirli, bu devamlılığın Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından tescil edildiğini ve Cumhurbaşkanlığı onayıyla Resmî Gazete’de yayımlanarak tüzel meşruiyet kazandığını söyledi.

Prof. Dr. Unan: Medreselerde Temel Olan Müderristir

Prof. Dr. Fahri Unan, Osmanlı medreselerinin Selçuklu medrese geleneğinin devamı olarak kurulduğunu ve ekseriyetle büyük kentlerde teşekkül ettiğini söz etti. İstanbul’un fethinden sonra Fatih Sultan Mehmet’in birinci olarak eğitime kıymet verdiğini belirten Unan, Sahn-ı Seman Medreselerinden evvel âtıl durumda bulunan yapıların medreseye dönüştürüldüğünü söyledi.

Kuruluşundan Günümüze Fâtih Külliyesi isimli doktora tezi bulunan Unan, Sahn-ı Seman Medreseleri ile birlikte eğitime verilen değerin giderek arttığını lisana getirerek; “Medreselerde temel olan bina değil, müderristir. Ücra bir köşedeki medresede bile olsa, şayet müderrisi güçlü bir ilim adamıysa, o medrese değer kazanır.” değerlendirmesinde bulundu. Unan, kelamlarının devamında Fatih medreselerinin, devlete nitelikli insan kaynağı yetiştiren kurumlar olduğuna dikkat çekti.

Doç. Dr. Atçıl: Sahn-ı Seman Yeni Bir Çağın Habercisidir

Doç. Dr. Abdurrahman Atçıl, 1460’lı yılların sonunda tamamlanan Sahn-ı Seman Medreselerinin, bütüncül bir ilmi yapı olarak tasarlandığını belirtti. Osmanlı’nın daha evvel de medreseler inşa ettiğini hatırlatan Atçıl, Sahn-ı Seman’ın ilmi üretimi merkezi bir yapı etrafında gerçekleştirmeyi önceleyen özgün bir model sunduğunu tabir etti.
Sahn-ı Seman’ın, İslam dünyasının ilmi geleneği içinde kıymetli bir kırılmaya işaret ettiğini belirten Atçıl; “Vizyonu prestijiyle yeni bir çağ açan bir kurumdur. Yetiştirdiği insan tipi, Ebussuud üzere isimlerin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Bu muvaffakiyet, direkt Sahn-ı Seman vizyonunun bir sonucudur.” biçiminde konuştu.

Prof. Dr. Gökçe: 555 Yıllık Esaslı İlim Mirası

Panelin kıymetlendirme ve kapanış konuşmasını Prof. Dr. Turan Gökçe yaptı. Gökçe, 1471 yılı Ocak ayında inşa süreci tamamlanarak faaliyete başlayan Fatih Külliyesi ve Sahn-ı Seman Medreselerinin 555. yıl dönümünde bu programın gerçekleştirildiğini belirtti.

2008 yılında vakıflar mevzuatında yapılan düzenlemenin akabinde kurulan Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi’nin, Fatih vakıflarının vakfiyelerde belirtilen eğitim ve ilim işlevini güncelleyerek devraldığını vurgulayan Gökçe, üniversitenin kuruluşundan itibaren bu şuurla hareket ettiğini ve gelişimini bu doğrultuda sürdürdüğünü tabir etti.


KAYNAK: HABER7

Kaynak : Haber7

The post Fatih Sultan Mehmet Han Vakıfları ve Sahn-ı Seman Medreselerinin 555. Yılı first appeared on HepsiGündem.COM " Gündem,Güncel Haberler Burada ".

Okumaya devam et...