Dünyayı tadarak anlamak

[hepsigundem]

Fotoğrafçı ve gezgin Levent Özçelik, yıllardır farklı coğrafyalarda sırf yeni rotalar değil, tıpkı vakitte yeni kıssalar keşfediyor. Ona nazaran bir destinasyonu nitekim deneyimlemek, sadece kartpostal görünümlerine bakmakla hudutlu değil, o kentin ritmine karışmak, sokaklarında hedefsizce dolaşmak, insanlarını gözlemlemek ve tıpkı sofraya oturabilmekle mümkün. Zira bazen bir ülkenin hafızası en çok tabaklarında, kahve ritüellerinde ya da uzun sohbetlere dönüşen sofralarında gizli oluyor.

Levent Özçelik’le “Yoldan İstekli Çıktım” projesinden Türkiye’nin hâlâ gereğince keşfedilmemiş gastronomi rotalarına, bugün peşinde olduğu yeni kıssalara kadar uzanan ilham verici bir sohbet ettik. Afiyetle…

– Öncelikle sizi biraz yakından tanıyalım isterim. Levent Özçelik’i kendi sözlerinizle nasıl tanım edersiniz?

Kendimi tek bir tarifin içine koymakta zorlanıyorum. Fotoğrafçıyım lakin yalnızca fotoğraf çekmiyorum. Gezginim lakin turistik bir hareketin içinde değilim. Öykü anlatıcısıyım lakin bunu yalnızca sözlerle yapmıyorum. Tahminen en doğrusu şu: Ben yolda düşünen, yolda hisseden ve yolda anlatan biriyim.

– Kendinizi daha çok fotoğrafçı, gezgin mi, yoksa kıssa anlatıcısı olarak mı tanımlarsınız? Bu üçü ortasında sizin için hiyerarşi var mı?

Fotoğraf benim dilim, seyahat benim alanım, kıssa ise bütün bunların manası. Bu üçü ortasında bir hiyerarşi yok. Biri oburunu besliyor, biri olmadan oburu eksik kalıyor.

– Yıllardır dünyayı fotoğraflayan ve yolda olan biri olarak bir coğrafyayı hakikaten anlamanın en kısa yolu sizce nereden geçiyor? Görüntüden mı, beşerden mı ya da sofradan mı?

Artık fotoğraf, görüntü ve seyahat birbirinin ayrılmaz modülleri üzere yaşanıyor. Hatta “gibi” demek bile fazla; sahiden birbirinden başka düşünemediğim bir bütün haline geldiler. Bu bütünün bir öbür vazgeçilmez kesimi ise gastronomi. Gastronomi dediğimizde çok geniş bir tecrübe alanından bahsediyoruz. Sokak lezzetlerinden Michelin yıldızlı restoranlara kadar uzanan bir dünya bu. Bununla birlikte kahve de değerli bir yer tutuyor. Bilhassa yeni kuşak kahve kültürü ve kokteyl barlar, seyahat tecrübesinin kıymetli bir kesimi haline geldi. Bir coğrafyayı anlamanın en kısa yolu tek bir yerden geçmez ancak şayet birini seçmem gerekirse insan derim. Zira insanın olmadığı bir görünüm yalnızca hoş bir imgedir. Halbuki bir yerin ritmini, gündelik hayatını, bakışını, hatta sessizliğini anlamaya başladığınızda o coğrafya açılır. Sofra ise bunun en samimi hali. Zira sofrada beşerler kendini saklamaz.

HAYATA KARŞI BİR TUTUM

– Projeniz “Yoldan İstekli Çıktım” hakikaten heyecanla takip ettiğim bir konsept. Ve “Yoldan İstekli Çıktım” ismi birebir vakitte çok güçlü bir tabir. Bu yalnızca fizikî bir seyahati mu anlatıyor, yoksa biraz da hayata karşı aldığınız bir tutum mı? Bu projeyi biraz anlatabilir misiniz, uzun mühlet yolda olmak insanın kendisiyle alakasını nasıl değiştiriyor?

“Yoldan İstekli Çıktım” benim için bir seyahat projesinden çok daha fazlası. Bu, hayata karşı aldığım bir tutum. Daha inançlı, daha planlı bir hayatın dışına şuurlu olarak çıkmak. Belirsizliğe alan açmak. Yolda olmayı bir kaçış değil, bir seçim olarak görmek. “Gönüllü” sözü burada çok kıymetli zira bu bir mecburilik değil, bir tercih.

– “Yoldan İstekli Çıktım”da vakit algısı da farklı işliyor; güya ivedi yok, amaç yok, yalnızca yol var. Bu kadar ağır bir seyahatin içinde yemekle kurduğunuz bağ nasıldı?

Yemek bir gereksinim mıydı, yoksa o anların bir modülü mı? Yemekle kurduğum münasebet de vakitle dönüştü. Başta bir gereksinimdi, artık bir hayat biçimi. Bugün bir yerde yemek yerken yalnızca lezzete bakmıyorum, o sofranın kıssasına bakıyorum. n Dünyanın farklı yerlerinde yemek yerken aslında tıpkı anda o toplumun sınıfsal yapısını, tarihini ya da gündelik hayatını da gözlemlediğinizi düşünüyor musunuz? Muhakkak gözlemlediğimi düşünüyorum. Zira kim nerede yemek yiyor, nasıl servis ediliyor, hangi eserler kullanılıyor… Bunların hepsi o toplumla ilgili çok şey söylüyor. ‘Yemek her vakit görsel bir şeydir’

– Merak ediyorum, bugün gastronomi dünyasında çok güçlü bir estetik ve sunum lisanı var. Sizce yemek giderek görselleştikçe özü de biraz kayboluyor mu?

Gastronomi dünyasında bugün çok güçlü bir görsellik var. Bu bir yandan kıymetli zira yemek her vakit görsel bir şeydi. Fakat bazen estetik, özün önüne geçebiliyor. Benim için kıymetli olan istikrar. Görsellik öyküyü güçlendirdiğinde manalı fakat yalnızca bir yüzey haline geldiğinde eksik kalıyor.

– Sizce Türkiye’nin gastronomi potansiyelini dünyaya anlatırken en büyük yanılgı ne oluyor?

Türkiye’nin gastronomi potansiyelini anlatırken en büyük kusur, onu tek bir mutfak üzere sunmak. Meğer Türkiye bir mutfak değil, mutfaklar ülkesi. Kars’ta kurduğunuz bir masa ile Mardin’de kurduğunuz masa ortasında apayrı dünyalar var. Bu çeşitliliği hakikat anlatabildiğimizde çok daha güçlü bir kıssa ortaya çıkıyor.

– Türkiye’de gereğince anlatılmadığını düşündüğünüz gastronomik coğrafyalar nereler pekala?

Doğu Anadolu, Güneydoğu’nun birtakım kentleri, Karadeniz’in iç kısımları… Bu bölgelerde yalnızca yemek değil, o yemeğin öyküsü de çok güçlü ancak şimdi dünyaya hakikat halde aktarılmış değil. Çok fazla şey gördükten sonra insanın “etkilenme eşiği” yükselir derler.



Cumhuriyet

The post Dünyayı tadarak anlamak first appeared on HepsiGündem.COM " Gündem,Güncel Haberler Burada ".

Okumaya devam et...