Bozkurt Ortan, İran’ın talebinin kolay bir pazarlık kalemi olmadığını söyledi: ‘Hürmüz’ kilidi

[hepsigundem]

Eski Tahran Büyükelçisi Bozkurt Ortan, 30 Mart’ta gazetemizde yayımlanan söyleşide “Savaşın bitmesi için İran, ABD’den nasıl bir teminat isterse kendini inançta hisseder, bir tek garanti var, o da Hürmüz Boğazı’nda tam yetkili, hâkim güç olarak İran’ın tanınması. Bu gündemde olan bir konu değil. Savaşın gidişatı sırasında akla gelebilir diye düşünüyorum” tabirlerini kullanmıştı. Yaşanan son gelişmelere ait değerlendirmelerde bulunan Ortan, İran’ın Hürmüz Boğazı üzerinden geçen gemilerin denetlenmesini düzenleme talep etmesinin, teknik bir “geçiş güvenliği” probleminin ötesine geçerek direkt “egemenlik ve ticaret serbestisi” tartışmasını tetiklediği uyarısı yaptı. Ortan. “İlk evvel tüzel olarak memleketler arası deniz hukukunda transit geçiş unsurunu düzenleyen Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Mukavelesi ile açık bir çelişki yaratıyor. İran’ın önerisi, tüzel tabandan çok fiili güç kullanımına dayalı bir ‘de facto kontrol’ arayışını yansıtıyor” dedi.

‘KÖRFEZ’DE TAHLİL ZOR’

İran’ın barış planın en güç çözümlenecek teklifinin Körfez ile ilgili olduğunu söyleyen Ortan şunları kaydetti: “Bu yaklaşımın kabul edilmesi halinde Hürmüz Boğazı, fiilen İran’ın kontrolünde bir stratejik boğaz rejimine dönüşür. Bu durumdan en etkilenecek, Körfez ülkeleridir. Bu ülkelerde ABD’nin deniz yahut hava üsleri bulunuyor. Sonuncu analizde ABD’nin müdafaası altında inançlı olduklarını varsayan bu ülkeler ihracatları bakımından İran’ın insafına terk edilmiş olurlar.”

İran’ın geçişleri denetlemek ve fiyat alma talebinin “basit bir pazarlık kalemi” olmak yerine “krizin özünü oluşturan yapısal bir dönüşüm” önerisi olduğunu lisana getiren Ortan, “İran bu yolla, askeri kapasitesine kıyasla çok daha yüksek bir jeoekonomik kaldıraç elde etmeyi amaçlıyor. Umutla beklenen müzakerelerde, bu talebin kilit bahis haline gelmesi durumunda, kalıcı barışın sağlanmasında önemli zorluklarla karşılaşılacağına işaret ediyor. 15 günlük ateşkesin, savaşın tırmanarak tekrar başlamasına, daha tahrip edici halde sürmesine neden olması da beklenir” ikazında bulundu.



Cumhuriyet

The post Bozkurt Ortan, İran’ın talebinin kolay bir pazarlık kalemi olmadığını söyledi: ‘Hürmüz’ kilidi first appeared on HepsiGündem.COM " Gündem,Güncel Haberler Burada ".

Okumaya devam et...