Avrupa ile Gümrük Birliği Muahedesi modernize edilmezse pazar kaybı kapıda: İş dünyası sabırsız

[hepsigundem]

AB ile Gümrük Birliği muahedesinin yenilenmesi gündemine ait iş dünyası aciliyet daveti yaparken öne çıkan talep, yalnızca sanayi eserlerini ve işlenmiş tarım eserlerini kapsayan bu mutabakatın hizmetler, tarım, kamu alımları ve e ticaret üzere alanları da tanıması. AB ile münasebetlerde “stratejik” ya da “kritik ortaklık” üzere muğlak tariflerin gündeme bile getirilmemesini isteyen dal temsilcileri ve analistler adil rekabetin tek yolunun Gümrük Birliği muahedesinin genişlemesi olduğunu vurguluyor.

Geçen yıl tüm pazarlarına toplamda 273 milyar dolarlık mal ihracatı gerçekleştiren Türkiye; turizm, lojistik, yazılım, finans vb alanları kapsayan hizmetler bölümünde de 123.1 milyar dolarlık ihracatını artırmayı hedefliyor. Toplam ihracatın yüzde 42’sinin adresi AB kelam konusu olduğunda ise hizmet kolları; nitelik, ölçek, sertifikasyon ve dijital ahenk üzere kriterler ekseninde yapısal bir dönüşüm tartışmasının konusu olurken, AB’ye ihracatta yalnızca yüzde 3,4 hisseye sahip tarım da katı teknik standartlar, sıhhat ve Yeşil Mutabakat kriterleri karşısında bir regülasyon uyumu sınavı veriyor.

Almanya merkezli instituDE ve Ifo Enstitüsü’nün tesir tahlillerinde Türkiye iktisadında yüzde 2 buçuğa varan kalıcı bir büyüme tesiri oluşabileceği, AB’ye toplam ihracatta yüzde 15–25 artış sağlanabileceği hesaplanıyor. Tarım ihracatında yaklaşık yüzde 95’lik, hizmet ihracatında ise uzun vadede yüzde 400 artış potansiyeline işaret ediliyor.

‘SOMUT GETİRİLER BEKLİYORUZ’

Uluslararası Nakliyecilik ve Lojistik Hizmet Üretenleri Dernekleri Federasyonu Başkanı Turgut Erkeskin güncellemenin yalnızca vergi problemi olmadığının altını çiziyor: “Bugün lojistik hizmet sağlayıcıları Avrupa pazarında tam manasıyla entegre olamamakta, hizmet sunumu ve yerleşim mevzularında asimetrilerle karşılaşmakta. Bu durum hem operasyonel maliyetleri artırmakta hem de Türk firmalarının lojistik ağları içinde ölçek büyütmesini zorlaştırmakta. Güncellemeyle taşıma kotalarının tekrar kıymetlendirilmesi, ağır vasıta şoförleri ve pilotlara vize muafiyetleri, transit akışın hızlanması ve dijital süreçlerin ahenkleştirilmesi üzere somut sonuçlar bekliyoruz. Hudut geçişlerinin hızlanması, ikili prosedürlerin azalması ve elektronik evrakların karşılıklı tanınması tedarik zincirlerinin verimliliğini artıracak”

TİM İstanbul Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Melisa Tokgöz Mutlu ise bölümün tüm global belirsizliklere ve bürokratik manilere karşın 2025’te 3,87 milyar dolarlık ihracata ulaştığını ve bu ihracatın yaklaşık yüzde 40’ının AB pazarına gerçekleştiğine dikkat çekerek buna karşın mevcut Gümrük Birliği’nin “görünmez bir bariyer” olduğunu söylüyor. Hudut kapılarındaki her gecikmenin ihracatçı açısından artan maliyet, Avrupalı tüketici açısından ise kalite ve tazelik kaybı manasına geldiğini belirten Memnun şunları paylaşıyor: “Belge yoğunluğu ve tahlil süreçlerindeki öngörülemezlik, Türk ihracatçısını rakipleri karşısında asimetrik bir dezavantajla karşı karşıya bırakmakta. Güncelleme; laboratuvar tahlillerinin karşılıklı tanınmasını, dijital gümrükleme süreçlerini ve e-sertifika sistemlerine tam entegrasyonu da içeren yapısal bir dönüşümü tabir etmekte. Operasyonel maliyetleri düşürürken Türk eserlerinin Avrupa pazarına daha süratli, daha taze ve daha rekabetçi fiyatlarla ulaşmasını sağlar.”

‘GÜMRÜK BİRLİĞİ YETMEZ’

Dış Ticarete Yön Verenler Derneği Başkanı Hakan Çınar, AB’nin Güney Amerika Ortak Pazarı (Mercosur) ülkeleri ile imzaladığı ve Hindistan ile imzalamak üzere olduğu Hür Ticaret Mutabakatını hatırlatarak Türkiye’nin STA’lara taraf olmamasının

pazar kaybı ve kârlılık erozyonu yarattığını belirtirken ayrıyeten birçok dalın, Gümrük Birliği’nin dahi dışında kalmasının Türk şirketlerini AB pazarında ‘üçüncü ülke’ pozisyonuna hapsettiğini söylüyor: “Gümrük Birliği’nin derhal genişletilmesinin yanısıra Türkiye, AB’nin üçüncü ülkelerle yaptığı ticaret mutabakatlarında eş vakitli ve eşit haklara sahip olmalı ve karar alma süreçlerinde olmalı. Aksi halde Türkiye, Avrupa pazarına entegre ancak global pazarlarda rekabet gücü sınırlanan bir iktisat olarak kalma riskiyle karşı karşıya”

‘DEMOKRASİ ŞART’

TEPAV AB Çalışmaları Merkezi Yöneticisi Nilgün Arısan Eralp, Gümrük Birliği’nden çıkılarak bir STA imzalanması tarafındaki görüşlere “Sakın ha!” diyor ve uyarıyor:

Gümrük Birliği STA’ya çevrilirse iki taraf ortasındaki ticarette menşe kuralları geçerli olacaktır. Şayet Türkiye’den ihraç edilen sanayi eserleri yabancı girdileri kullanıyorsa bu girdiler ayrıyeten gümrük vergisine alışılmış olacaktır. Sonuçta Türkiye’nin AB pazarıyla entegrasyonu azalır, yatırımcılar ‘Türkiye, AB’nin bir kesimi sayılabilir’ algısını kaybeder.”

Paris Bosphorus Enstitüsü Başkanı Bahadır Kaleağası da dünyada dijital iktisadın yaygınlaştığı, finans sisteminin çalkalandığı, yeşil dönüşümün mecburî hale geldiği, Çin’in yükselişe geçtiği, AB’nin ticari ağını yine şekillendirdiği bir ortamda Türkiye için imtihanların ağırlaştığını vurguluyor. Avrupa özel bölümünün, rekabet gücü ve stratejik özerk için Türkiye’nin AB sürecini desteklediğini belirten Kaleağası şunları aktarıyor: “Gümrük Birliği müzakerelerinin başlamasıyla kaide olan demokratik ıslahatlara bağlı olarak ekonomik öngörülebilirlik, uzun vadeli ihracat temasları, teknolojik eser ve hizmetlere yönelim, iç ve dış kaynaklı yatırım artışı, ülke markasının yükselişi kelam konusu olacak. Her daldan birtakım şirketler çıkarlı çıkacak, bazıları kaybedecek. Gümrük birliği, ‘zaten gereken’ değişime ahenk sağlamayı, daha ötesini öngörmeyi tetikleyen bir etken”.



Cumhuriyet

The post Avrupa ile Gümrük Birliği Muahedesi modernize edilmezse pazar kaybı kapıda: İş dünyası sabırsız first appeared on HepsiGündem.COM " Gündem,Güncel Haberler Burada ".

Okumaya devam et...