Asteroit tozu yaşamla ilgili ezberleri bozuyor

[hepsigundem]

Penn State liderliğindeki yeni bir çalışma, Bennu’daki bazı amino asitlerin bilim insanlarının uzun süredir “en olası yol” diye gördüğü mekanizmayla oluşmadığını öne sürüyor. Bulgulara göre, özellikle en basit amino asitlerden biri olan glisinin izleri; sıcak, sıvı su içeren ortamlardan çok, erken Güneş Sistemi’nin aşırı soğuk ve radyasyon alan bölgelerinde şekillenmiş olabilir.

GLİSİN İZİ ATOMLARDA

Araştırmacılar, yaklaşık bir çay kaşığı büyüklüğündeki çok küçük bir Bennu örneğini, izotop ölçümleri yapabilen özel cihazlarla inceledi. İzotoplar, aynı elementin farklı atomik kütleye sahip “akrabaları” ve bir molekülün hangi çevresel koşullarda oluştuğunu anlamada güçlü birer ipucu sunuyor.

Ekip, özellikle glisine odaklandı. Glisin basit yapısı sayesinde “erken kimyasal süreçlerin” izini sürmekte sık kullanılan bir gösterge. Amino asitler birleşerek proteinleri oluşturuyor; proteinler de canlılığın neredeyse tüm temel işlevlerinin merkezinde. Bu yüzden glisinin uzayda nasıl üretildiğini anlamak, “yaşamın öncesi” kimyanın nerede ve hangi şartlarda ilerlediğine dair kritik bilgiler veriyor.

SIVI SU ŞART DEĞİL

Uzun yıllardır yaygın kabul gören senaryolardan biri, glisinin Strecker sentezi denilen süreçle oluştuğuydu. Bu süreçte hidrojen siyanür, amonyak ve bazı organik bileşikler sıvı su ortamında tepkimeye giriyor. Yani hikâyenin merkezinde “ılık ve ıslak” koşullar vardı.

Bennu örneklerinden elde edilen izotop imzaları ise farklı bir tabloya işaret ediyor: Glisin, sıvı su olmadan da oluşmuş olabilir. Yeni yorum, glisinin erken dönemde donmuş buz içinde, radyasyona maruz kalarak oluştuğu ihtimalini öne çıkarıyor. Bu da yaşamın yapı taşlarının yalnızca “ılık-su var, kimya başlar” çizgisine bağlı kalmadan, çok daha sert uzay koşullarında da üretilebildiğini gösteriyor.

MURCHİSON İLE BÜYÜK FARK

Çalışmada Bennu’daki amino asitler, 1969’da Avustralya’ya düşen ünlü Murchison meteoritiyle de karşılaştırıldı. Murchison’daki amino asitlerin izotop desenleri, daha ılımlı koşulları ve sıvı suyla ilişkili kimyayı işaret ediyor. Bennu tarafında ise imza belirgin biçimde farklı: Bu durum, Bennu’nun ve Murchison’ın ana gövdelerinin Güneş Sistemi’nin kimyasal açıdan farklı bölgelerinde oluşmuş olabileceğini düşündürüyor.

Üstelik işin gizemi burada bitmiyor. Araştırmacılar, bazı amino asitlerin “ayna görüntüsü” iki formu arasında beklenmedik izotop farkları da gördü. Normalde kimyasal olarak aynı sayılan bu iki formun, özellikle azot değerlerinde belirgin ayrışması, şu an net açıklanamayan yeni bir bilmece doğuruyor.


Hürriyet

The post Asteroit tozu yaşamla ilgili ezberleri bozuyor first appeared on HepsiGündem.COM " Gündem,Güncel Haberler Burada ".

Okumaya devam et...