H
hepsigundem
Guest
ABD’li ekonomist ve Columbia Üniversitesi profesörü Jeffrey Sachs, Voice of Horizon isimli YouTube kanalında Türkiye’nin savunma sanayiinde ihtilal olarak nitelendirilebilecek bir gelişmeye imza attığını tabir ederek bunun Türkiye, bölge, Avrupa ve NATO’daki tesirlerine ait değerlendirmelerde bulundu.
Küresel savunma endüstrisinde yalnızca ABD, Rusya, Fransa, İngiltere ve birkaç ülkenin daha gelişmiş silah sistemleri tasarlayıp ürettiği hiyerarşik sistemin çözülmeye başladığını tabir eden Sachs, “Türkiye, son 15 yıl içinde gelişmiş askeri teknolojisinin neredeyse tamamını ithal eden bir ülkeden, silahlı insansız hava araçları, deniz platformları, zırhlı araçlar ve giderek daha sofistike elektronik harp ve füze sistemleri üreten dünyanın önde gelen ülkelerinden biri haline geldi” dedi.
“BU BİR SAVUNMA SANAYİİ DEVRİMİ”
Bu artışın kademeli değil, bölgesel güç istikrarlarını tekrar şekillendiren ve “NATO içindeki güç istikrarı hakkında rahatsız edici sorular doğuran kapsamlı bir savunma sanayii devrimi” olduğunu söyleyen Sachs, “2000 yılında Türkiye savunma teçhizatının yaklaşık yüzde 80’ini ithal ediyordu. ABD’den F-16 savaş uçakları, Almanya’dan Leopard tankları, Avrupa tersanelerinden deniz platformları satın alıyordu. Hatta temel zırhlı araçlar ve hafif silahlar bile birden fazla vakit yabancı üretim ya da çok düşük yerli katkıyla lisans altında monte ediliyordu. Türkiye’de savunma sanayi şirketleri vardı fakat bunlar temel olarak montaj faaliyetleri ve bakım için kurulan tesislerdi” diye konuştu.
“ANCAK SONUÇLAR ARTIK İNKAR EDİLEMEZ VE GİDEREK DAHA ETKİLEYİCİ BOYUTTA”
Türkiye’nin global pazarda bir üretici değil tüketici pozisyonundayken Türk dış siyasetinin tedarikçilerin çıkarlarıyla çatışmasından sonra silah ambargoları ile karşı karşıya gelindiğini söz eden Sachs, Türk askeri planlamacıların ambargolar ve Batılı müttefiklerin kısıtlama ve geciktirme siyasetlerine yanıt olarak stratejik bir karar aldıklarını söyledi. Sachs, “Bedeli ne olursa olsun, ne kadar sürerse sürsün, yerli savunma sanayi inşa etmeye karar verdiler. Bu dönüşüm bir gecede gerçekleşmedi. Onlarca yıl süren yatırım, planlama ve sistematik geliştirme gerektirdi. Lakin sonuçlar artık inkar edilemez ve giderek daha etkileyici boyutta” tabirlerini kullandı.
“TÜRKİYE, DENİZ ARAÇLARI KONUSUNDAKİ UZMANLIĞINI ÖBÜR ÜLKELERE İHRAÇ EDİYOR”
Sachs, Türk savunma endüstrisinin en görünür muvaffakiyetinin silahlı insansız hava araçları olduğunu belirterek, “Buradaki asıl kıymetli nokta, Türkiye’nin fonksiyonel bir insansız hava aracı (İHA) üretmiş olması değil. Birçok ülke bunu yaptı. Kıymetli olan, kabiliyet, maliyet aktifliği ve alandaki operasyonel muvaffakiyetin birleşimidir. Türk İHA’ları gerçek muharebe kaidelerinde benzeri performans sunan Amerikan muadillerinden çok daha düşük bir maliyete sahip. Bir Amerikan MQ-9 Reaper İHA’sı yaklaşık 30 milyon dolar tutarken, bir Türk Bayraktar TB2’nin maliyeti yaklaşık 5 milyon dolar” dedi.
Fiyat farkının çok büyük ve belirleyici olduğunu söz eden Sachs, Türkiye’nin 20’den fazla ülkeye İHA ihraç ettiğini belirterek, “Bu İHA dalında Amerikan ve İsrail egemenliğine meydan okuyan bir pazar penetrasyonudur” dedi.
Türk Deniz Kuvvetleri’nin amfibi gemisi TCG Anadolu’nun da bilhassa dikkat cazip olduğunu söz eden Jeffrey Sachs, “Türkiye, 20 sene evvel bu türlü bir gemi inşa etmeyi hayal dahi edemezdi. Artık ise deniz araçları konusundaki uzmanlığını öbür ülkelere ihraç ediyor” diye konuştu.
“GERÇEK YERLİ KABİLİYETE SAHİP OLMAK İÇİN HER BİLEŞENİ İÇERİDE ÜRETMENİZ GEREKMEZ”
Türkiye’nin savunma endüstrisinin ileri mühendislik ve karmaşık üretim gerektiren en sıkıntı alanlarında da değerli muvaffakiyetler elde ettiğini ve füzeler, roketler, elektronik harp sistemleri ve haberleşme ekipmanları geliştirdiğini kaydeden Amerikalı ekonomist, Türkiye’nin muvaffakiyetini öncelikle büyük ölçekli devlet yatırımlarına ve akabinde her şeyi sıfırdan icat etmek yerine entegrasyon ve sistem mühendisliğine odaklanmasına bağladı.
Sachs, “Türk İHA’larında kimi yabancı bileşenler kullanıldı. Başlangıçta Avusturya motorları, Kanada sensörleri. Lakin bu bileşenleri tesirli bir sistem haline getiren kritik entegrasyon ve tasarım Türkiye’ye aitti. Bu akla yatkın bir stratejidir. Gerçek yerli kabiliyete sahip olmak için her bileşeni içeride üretmeniz gerekmez. Tasarım ve entregrasyonun denetimi sizde olmalıdır” dedi.
Türkiye’nin bunu başardıktan sonra vakitle sistemlerindeki yerlilik oranın kademeli olarak artırdığını tabir eden ekonomist Jeffrey Sachs, Türkiye’nin savunma endüstrisindeki muvaffakiyetinde tesirli olan başka faktörlerin ise rekabetçi bir yerli savunma sanayi ekosistemi oluşturulması ve ihracat muvaffakiyetinin yeni gelişmeleri finanse etmek için kullanılması olarak sıraladı.
“TÜRKİYE’NİN YÜKSELİŞİ NATO İÇİNDEKİ HİYERARŞİYİ BOZUYOR”
Bu durumun Türkiye’nin askeri gücünün çok ötesinde tesirleri olduğunu tabir eden Jeffrey Sachs, “NATO, makul bir teknolojik hiyerarşi üzerine kurulmuştu. ABD en gelişmiş sistemleri sağlıyor, İngiltere, Fransa ve Almanya da sofistike kabiliyetler sunuyordu. Başka üyeler, önder ülkelerden teknoloji satın alan tüketicilerdi. Bu hiyerarşi, siyasi hiyerarşiyi de pekiştiriyordu. Gelişmiş teknolojiye sahip ülkelerin ittifak kararlarında daha fazla tesiri vardı. Ancak Türkiye’nin savunma endüstrisindeki yükselişi, bu hiyerarşiyi bozuyor. Artık öteki NATO üyelerinden teknoloji transferlerine bağımlı değiller. Birtakım alanlarda, bilhassa İHA’larda birden fazla NATO müttefikinin önündeler” biçiminde konuştu.
“TEKNOLOJİK BAĞIMSIZLIK, DIŞ SİYASET BAĞIMSIZLIĞINI MÜMKÜN KILIYOR”
Türkiye’nin öbür NATO üyelerinin karşı çıktığı Suriye operasyonlarında yerli ekipman kullandığını ve Avrupa ülkeleri siyasi uyuşmazlıklar nedeniyle silah satışlarını kısıtladığında Türkiye’yi kısıtlayamadıklarını vurgulayan Sachs, “Bu teknolojik bağımsızlık, dış siyaset bağımsızlığını mümkün kılıyor ve bu da birtakım NATO müttefiklerini önemli bir halde rahatsız ediyor” sözlerini kullandı.
Jeffrey Sachs, “Washington ve Avrupa başkentlerindeki kaygı, Türkiye’nin NATO içinde bağımsız bir askeri-teknolojik güç kutbu haline gelmesi, kendi çıkarlarını, kendi kabiliyetleriyle ve her vakit ittifakın genel gayeleriyle örtüşmeyen bir formda takip etmesidir. Bu, NATO tarihinde gibisi görülmemiş bir gelişmedir. Hiçbir NATO üyesi, ittifak dahilindeyken savunma endüstrisinde bu seviyede bağımsızlığa ulaşmamıştır. Bu durum, ittifak yapılarının başa çıkmak üzere tasarlanmadığı tansiyonlara neden oluyor” dedi.
“YUNANİSTAN, TÜRKİYE’NİN SAVUNMADAKİ GELİŞMESİNİ KAYGIYLA İZLİYOR”
Yerli silahlarla güçlenen Türkiye’nin bölgenin baskın askeri gücü haline geldiğini kaydeden ekonomist, Türkiye’nin bu sayede Libya’da iç savaşın istikrarını değiştirdiğini, Suriye’de çekişmeli ortamlarda faaliyet gösterme kabiliyetini ortaya koyduğunu ve Doğu Akdeniz’deki güç kaynakları üzerindeki uyuşmazlıkların da bu durumdan etkilendiğini söyledi.
Jeffrey Sachs, “Yunanistan, Türkiye’nin savunmadaki gelişmesini kaygıyla izliyor. Ege’de askeri istikrar değişiyor. Yunan savunma planlamacıları, Türkiye’nin gelişmiş sistemleri yerli olarak üretebildiği, Yunanistan’ın ise her şeyi ithal etmek zorunda olduğu gerçeğiyle karşı karşıya. Bu da sürdürülebilirlik ve maliyet problemlerine yol açıyor. Körfez’deki Arap devletleri klâsik olarak Amerikan ve Avrupa silahlarına dayanıyordu. Artık Türk İHA’ları ve potansiyel olarak başka sistemleri satın alıyorlar. Bu, Türkiye’nin daha evvel marjinal olduğu bölgede tesir oluşturuyor. Karadeniz de değişti. Türkiye, Boğazlar üzerinden erişimi denetim ediyor ve artık yerli deniz ve İHA kabiliyetleriyle bu stratejik su yolunda baskın bir güç” diye konuştu.
Türkiye’nin savunma sanayi yükselişinin bitmediğini ve hızlandığını da söz ederek beşinci kuşak savaş uçağı KAAN programının son derece savlı olduğunu kaydeden Sachs, “Modern savaş uçaklarını muvaffakiyetle geliştirebilen ülke sayısı çok azdır. Teknik zorluklar muazzamdır. Lakin Türkiye, milyarlarca yatırım yapmaya ve ilerleme kaydetmeye kararlı” dedi. Sachs, bu gelişmenin Türkiye’yi yerli gelişmiş muharebe uçağı üretebilen son derece seçkin bir ülke kümesine sokacağını söyledi.
“TÜRKİYE’NİN SAVUNMA SANAYİ İHTİLALİ, SON 20 YILIN EN KIYMETLİ ASKERİ TEKNOLOJİK GELİŞMELERİNDEN BİRİ”
Türkiye’nin savunma endüstrisindeki gelişimin, silah satın alırken ABD, Avrupa, Rus ya da Çin’in siyasi nüfuzuna boyun eğmek istemeyen ülkeler için bir seçenek sunduğuna dikkat çeken ABD’li ekonomist, bu durumun NATO’yu da daha evvel karşılaşmadığı problemlerle yüz yüze bıraktığını savundu.
Jeffrey Sachs, “Türkiye’nin ABD’nin izole etmek istediği ülkelere sistem ihraç edebileceği bir ortamda, teknoloji paylaşımını nasıl yönetirsiniz? Bölgesel güçler, yeni bir gerçeklikle karşı karşıya. Türkiye, yalnızca diplomatik ya da ekonomik olarak değil, yerli kabiliyetlerle askeri açıdan da caydırıcı ve ambargolar ya da yaptırımlarla önü kesilemeyecek bir güce sahip” tabirlerini kullandı.
Türkiye’nin NATO’yu şaşırtan bir ilerleme ortaya koyduğunu ve savunma sanayine yatırım yapıldığı bilinmesine karşın böylesi bir sürat ve muvaffakiyetin beklentileri aştığını tabir eden Sachs, “Türkiye yabancı askeri tedarikçilere bağımlılıktan kurtulmayı hedefledi ve büyük ölçüde başardı. Lakin bunu başarmakla kalmadı. Kendi başına değerli bir askeri sanayi gücü haline geldi. İşte ilerleme bu. Bu bir sıçrama. Bu yüzden NATO ahenk sağlıyor. Bölgesel güçler tekrar hesap yapıyor ve global savunma pazarları değişiyor. Türkiye’nin savunma sanayi ihtilali, son 20 yılın en kıymetli askeri teknolojik gelişmelerinden biridir” dedi.
KAYNAK: İHA
Kaynak : Haber7
The post ABD’li ekonomistten dikkat çeken açıklamalar: ‘Türkiye hiyerarşiyi bozdu’ first appeared on HepsiGündem.COM " Gündem,Güncel Haberler Burada ".
Okumaya devam et...